Serbest Çalışan Mimarlar Çalıştayı Yoğun Katılım ve Ortak Akılla Tamamlandı

 

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Serbest Çalışan Mimarlar Komisyonu tarafından 26–27 Eylül 2026 tarihlerinde düzenlenen Serbest Çalışan Mimarlar Çalıştayı, iki gün boyunca yoğun katılım, kapsamlı tartışmalar ve güçlü bir mesleki dayanışma ortamıyla tamamlandı.

Serbest çalışan mimarların güncel çalışma koşullarını, mesleki haklarını ve yapı üretim sürecindeki konumunu ele almak amacıyla düzenlenen çalıştayda, mimarlık pratiğinin bugün karşı karşıya olduğu ekonomik, hukuki, idari ve mesleki sorunlar farklı boyutlarıyla değerlendirildi.

Çalıştayın temel çıkış noktalarından biri, “Mimar sadece teknik bir uygulayıcı mıdır, yoksa yapı üretim sürecinin kurucu aktörü müdür?” sorusu oldu. Bu çerçevede, mimarın yapı üretim sürecindeki karar alma gücü, mesleki yetki ve sorumlulukları ile ekonomik ve hukuki koşullar arasındaki ilişki tartışmaya açıldı.

Beş tematik masada ortak sorunlar ele alındı

Çalıştay kapsamında oluşturulan beş tematik çalışma masasında meslektaşların doğrudan deneyimleri ve sahada karşılaştıkları sorunlar üzerinden değerlendirmeler yapıldı:

* Meslek Etiği
* İş / Rekabet / Ücret
* Belediye ve Ruhsat
* Hukuk: Telif ve Sözleşme
* Mesleki Eğitim ve Dijital Dönüşüm

Tartışmalar yalnızca sorunların tespit edilmesiyle sınırlı kalmayarak, Mimarlar Odası ve meslektaşlar tarafından hayata geçirilebilecek somut ve kısa vadeli adımlar üzerine yoğunlaştı.

“Sorun yalnızca yetki kaybı değil, kurucu rolün yeniden tanımlanması”

Çalıştay kapsamında yapı üretim sürecine ilişkin yapılan değerlendirmelerde, mimarın yalnızca hukuki yetkileri üzerinden ele alınmasının yeterli olmadığı vurgulandı. Mimarlık hizmetinin ekonomik, hukuki, teknik ve toplumsal boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Bu doğrultuda çalıştayda, “Sorun, mimarın yetkilerini kimin aldığı değildir. Asıl soru, yapılı çevrenin geleceğini belirleme gücünün hangi aktörler arasında yeniden dağıtıldığıdır.” yaklaşımı üzerinden mimarın yapı üretimindeki kurucu rolü tartışıldı.

Çalıştayın önemli başlıklarından biri de yapı üretiminde karar alma ile mekânsal uygulama arasındaki ilişki oldu. Ekonomik baskılar, parçalı yetkiler, bürokratik süreçler ve farklı aktörlerin yapı üretimindeki etkileri değerlendirilirken, mimarlık hizmetinin niteliğinin korunması için meslek alanının bütüncül biçimde ele alınması gerektiği ortaya konuldu.

İki gün boyunca ortak bir mesleki zemin oluşturuldu

26–27 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen çalıştay, farklı ölçeklerde ve farklı çalışma biçimlerinde faaliyet gösteren serbest çalışan mimarların bir araya gelerek deneyimlerini paylaşmasına olanak sağladı.

Yoğun emek ve katılımla gerçekleşen iki günün sonunda; serbest çalışan mimarların karşı karşıya olduğu sorunların görünür kılınması, ortaklaştırılması ve çözüm süreçlerinin somutlaştırılması açısından önemli bir çalışma zemini oluşturuldu.

Serbest Çalışan Mimarlar Çalıştayı, yalnızca sorunların konuşulduğu bir buluşma olarak değil; meslek alanına ilişkin ortak sorumlulukların, çözüm önerilerinin ve önümüzdeki dönemde yürütülecek çalışmaların tartışıldığı kolektif bir süreç olarak tamamlandı.

Çalıştayda ortaya çıkan önerilerin derlenmesi, ilgili başlıklarda çalışmaların sürdürülmesi ve belirlenen aksiyonların hayata geçirilmesiyle birlikte sürecin devam ettirilmesi hedefleniyor.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Serbest Çalışan Mimarlar Komisyonu olarak, çalıştaya katkı sunan, deneyimlerini paylaşan, masalarda aktif olarak yer alan ve ortak aklın oluşmasına katkı sağlayan tüm meslektaşlarımıza teşekkür ediyoruz.

Birlikte tartıştık, birlikte ürettik; şimdi ortaya çıkan ortak iradeyi somut çalışmalara dönüştürme zamanı.