İstanbul İKK: Deprem Toplanma Alanları ve Acıbadem Mahallesi Örneği

MO İstanbul 30 Ağustos 2017 Çarşamba

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu, Deprem Toplanma Alanlarına ilişkin 24 Ağustos 2017 tarihinde bir basın açıklaması yaptı.

DEPREM TOPLANMA ALANLARI VE ÜSKÜDAR ACIBADEM MAHALLESİ ÖRNEĞİ

Deprem toplanma alanları; olası bir afet anında ve sonrasında afetin olumsuz etkilerinden korunabilmek için barınma, beslenme ve sağlık gibi temel ihtiyaçların karşılanacağı alanlardır. 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinin ardından  İstanbul’da “Afet Acil Eylemi Planı” çerçevesinde 470 toplanma alanı belirlenmiş; ancak bugün İstanbul Büyükşehir Belediyesi Deprem ve Doğal Afet Komisyonu raporuna göre bu alanlardan sadece 77 tanesi varlığını sürdürebilmiştir. Bu tespite İstanbul ilçe belediyeleri ve çeşitli yetkililerden itirazlar gelmekte, olası bir afet durumunda İstanbul’da oluşturulacak çadır ve konteyner kentler ile diğer geçici barınma alanlarına ilişkin farklı sayılar ifade edilmektedir.

Deprem toplanma alanları daha özel olarak; üzerinde geçici kentlerin kurulabileceği, elektrik, su, ısınma, duş, tuvalet gibi temel ihtiyaçlarında karşılanabileceği altyapıya sahip büyük ve geniş alanlar olarak tarif edilmektedir. Dolayısıyla ilçe belediyelerinin deprem toplanma alanı olarak gösterdiği okul bahçelerinin, parkların, boş arazilerin toplanma alanı olarak belirlenmesinin herhangi bir önemi ve gerçekliği bulunmamaktadır[1].

Üsküdar Acıbadem Mahalle Muhtarı Sayın Semra AYDIN’ın talebi üzerine, mahalle muhtarlığı ile koordineli yapılan çalışmada, Üsküdar Belediyesi tarafından, 1.Derece Deprem Bölgesi’nde bulunan Acıbadem Mahallesi’nde 4 adet toplanma alanı belirlendiği tespit edilmiştir. Bunlar Erdem Parkı (1798 m2) , Vali Evler Parkı (1299 m2) , Menekşe Parkı (1120 m2) ve Gülistan Parkı (709 m2)’dır[2].

Acıbadem Mahallesi’nin 2016 yılı itibariyle toplam nüfusu 25.027 kişi olup, yukardaki verilere göre deprem toplanma alanı olarak kişi başına düşen miktar 0,19 m2 ‘dir. Kızılay’ın verilerine göre afet acil barınma çadırının büyüklüğü ortalama 16,5 m2[3] olup yukarıdaki veriler temel alındığında 25.027 kişinin yaşadığı mahalleye en fazla 298 çadır kurulabilmektedir.

Söz konusu sayısal verilere yetkililer tarafından mahalle nüfusunun tamamının geçici barınma hizmetlerine ihtiyaç duymayabileceği gerekçesiyle karşı çıkılabilir; ancak afet acil eylem planları, mevcut tüm tehlikelere karşı risk analizlerinin yapılıp, en kötü senaryoya göre mahalle nüfusunun tamamını kapsayacak şekilde planlanır/planlanmalıdır.

Yine muhtarlık ile birlikte yapılan incelemeler sonrası, toplanma alanı olarak belirtilen parkların tamamının binalar arasında kaldığı, depremde yaşanması muhtemel kaotik ortamda ulaşım problemlerinin oluşabileceği ve deprem sonrası olası yıkımlar sonucu kullanılamaz duruma gelebileceği görülmüştür.

Deprem Toplanma Alanı – Vali Evler Parkı

 

Deprem Toplanma Alanı – Gülistan Parkı / Erdem Parkı

 

Deprem Toplanma Alanı – Menekşe Parkı

 

Deprem Toplanma Alanı Eski Otosan Fabrikası Arazisi

Acıbadem Mahallesi’ndeki 181.400 m2 ‘lik eski Otosan Fabrikası arazisi, 1999 depremleri sonrası Afet Acil Eylemi Planı  çerçevesinde belirlenen 470 toplanma alanından biriydi. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nce 1 Aralık 2006’da onaylanan imar tadilatıyla arazi üzerinde konut, ticari alan, alışveriş merkezi ve rezidans yapımına onay verildi. Anadolu yakasının en büyük deprem toplanma alanlarından birinin yerinde bugün Akasya AVM ve rezidanslar yükselmektedir.

2006 yılı uydu görüntüsü

2016 yılı uydu görüntüsü

Üsküdar Acıbadem Mahallesi örneği afete hazırlıksız olduğumuz gerçeğine verilebilecek örneklerden yalnızca biridir. Mahalle acil ulaşım yollarının belirsizliği, deprem toplanma alanlarının durumu, belirlenen alanın imara açılması gibi birçok problem ile karşı karşıya. İstanbul’un farklı bölgelerinde inceleme yapıldığında sonucun bu bölgeler açısından da iç açıcı olmayacağı açıktır. Kent planlamasında afet yönetiminin mutlaka yer alması gerekmekte, imar planları deprem toplanma alanları göz önüne alınarak yapılmalıdır. Deprem toplanma alanlarını imara açarak çadır kurulacak alan bırakmamak, kelimenin tam anlamıyla, deprem sonrasında ortaya çıkacak olumsuzluklara davetiye çıkartmaktır. Bunun vebalinin ağır olacağını söylemek ve acilen önlem alınmasını istemek, TMMOB olarak kamusal sorumluluğumuzun bir gereğidir.

Cevahir Efe AKÇELİK

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri

[1] TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, “Deprem Tehlikesini Yok Saymak Mümkün Mü?” , 16 Ağustos 2017

[2] Üsküdar Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nün 09.08.2017 / E.2375 tarih ve sayılı tarafımıza göndermiş olduğu yazı

[3] http://afetyonetimi.kizilay.org.tr/tr/egitimler/afet-malzemelerini-tanima.html

 

MO İstanbul 30 Ağustos 2017 Çarşamba

Etkinlikler

Prş16Kas - 18Kas 1609:00Kas 18Elektrik Elektronik Mühendisliği Kongresi (EEMKON 2017)09:00 - 19:00 (18) Harbiye Askeri Müzesi Ve Kongre MerkeziKategori:Panel-Konferans

Prş16Kas - 17Kas 1610:00Kas 17Mimarlık ve Eğitim Kurultayı IX/ “Türkiye Mimarlık ve Eğitim Politikaları”10:00 - 19:00 (17) ODTÜKategori:Panel-Konferans

Cts18Kas16:00- 18:00Mimarlar Deneyimlerini Paylaşıyor- Cumartesi Buluşmaları: Oğuz Öztuzcu16:00 - 18:00 TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent ŞubesiKategori:Panel-Konferans

Cum1Ara - 3Oca10:00Oca 3- 18:00TMMOB IV.İSTANBUL KENT SEMPOZYUMU10:00 - (Ocak 3) 18:00 Harbiye Askeri MüzesiKategori:Panel-Konferans

Cum22Ara - 23Ara 2210:00Ara 23TMMOB Mühendislik, Mimarlık ve Şehir Plancılığı Eğitimi Sempozyumu10:00 - 19:00 (23) İnşaat Mühendisleri Odası Teoman Öztürk SalonuKategori:Panel-Konferans