TMMOB MİMARLAR ODASI tarafından yayımlanan “TÜRKİYE’NİN KIRSAL MİMARLIK ATLASI” GENİŞLİYOR! 2. AÇIK ÇAĞRI!

TMMOB Mimarlar Odası, kırsal mimarlık mirasının korunması bağlamında karşılaşılan sorunlardan yola çıkarak, Mart 2025’te yaptığı çağrıyla Türkiye’nin dört bir yanındaki araştırmacıları, “Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası”na katkı sunmaya davet etmiştir. İlk çağrı, beklentilerin ötesinde bir ilgiyle karşılanmış; değerlendirmeler sonucunda 90 nitelikli çalışma, yedi coğrafi bölgeyi temsil eden ayrı ciltler hâlinde yayımlanmıştır (www.kirsalmimarlik.org). Türkiye coğrafyasının kırsal mimarlık kültürünü bütünüyle yok olmadan kayıt altına almak ve bu zengin kültür mirasını toplumla paylaşmak üzere başlatılan Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası Projesi ile yaklaşık altı aylık bir zaman diliminde ülkenin dört bir yanında yer alan kırsal alanlara yönelik nitelikli çalışmalar bir araya getirilmiştir.

Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası Projesi’ne gösterilen ilgi ve yüksek katılım, sahada var olan bilgi ve belgeleme birikimini görünür kılmak için gerçek bir ihtiyacın olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Bu bağlamda, ülkemiz kırsal mimarlık mirasının belgelenmesine ve korunmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen Atlas’ın genişletilmesi için çalışmalara başlanmıştır. TMMOB Mimarlar Odası, ikinci çağrıyla tüm araştırmacıları; bu ortak belleği büyütmeye davet etmektedir.

İlk yedi cilt içerisinde yer almayan yerleşimler başta olmak üzere henüz belgelenmemiş veya tehdit altındaki kırsal alanlara yönelik çalışmaların yeni cilt serisinde yer alması hedeflenmektedir. Türkiye’nin kırsal mimarlık kültürünü bütünüyle yok olmadan kayıt altına almak ve bu zengin mirası toplumla paylaşmak üzere sürdürülen bu projeye katkı sağlamak için siz değerli araştırmacıları bu çağrıya katılmaya davet ediyoruz.

 

 

Çalışmaların İçeriğine Dair Açıklamalar:

“Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası” için yazarların bir tarihi kırsal yerleşim dokusunun mimari mirasını belgelemeye yönelik yapmış olduğu çalışmalarını, çeşitli görsellerin ve çizimlerin de yer aldığı bir metin eşliğinde sunması beklenmektedir. Atlas’ta yer alacak çalışmalar, tarihi bir kırsal alandaki miras değerlerinin hem yerleşim ölçeğinde hem de mimari öğeleriyle bütüncül olarak incelenmesi ve/veya bu çevredeki bir geleneksel konutun ayrıntılı olarak belgelenmesi olmak üzere iki ayrı çerçevede ele alınabilir.

Yazarlar tarafından gönderilecek metinlerin içeriğine ilişkin genel bilgiler, aşağıda belirtilmiştir;

1. Bir tarihi kırsal yerleşimdeki miras değerlerinin bütününe ilişkin belgeleme çalışmaları (1. Şablon) (EK-1)(https://kirsalmimarlik.org/belgeler)

a. Yerleşimin konumu, coğrafi özellikleri ve tarihçesine dair kısa bilgiler

b. Yerleşim dokusunun özellikleri

* Bu kapsamda çeşitli analizlere yer verilmelidir: Çevresel değerler, ulaşım durumu, arazi kullanım ilişkileri, tarihsel değer, korunmuşluk durumu, işlev dağılımı, yapı kullanım durumu, yapım sistemi, strüktürel durum, yasal statü vb.

c. Yerleşimdeki geleneksel konutların mimari özellikleri

* plan ve cephe özellikleri, yapım tekniği ve malzeme bilgisi, yapısal öğeler, dekoratif unsurlar, tipoloji çalışmaları vb.

d. Yerleşimin koruma sorunları

VEYA

2. Tarihi kırsal bir yerleşimdeki geleneksel bir konuta ilişkin mimari belgeleme çalışmaları (2. Şablon) (EK-2)(https://kirsalmimarlik.org/belgeler) 

a. Yerleşimin konumu, coğrafi özellikleri ve tarihçesine dair kısa bilgiler

b. Geleneksel konutun bulunduğu tarihi çevrenin özellikleri

c. Ayrıntılı çalışılan geleneksel konutun tarihsel süreci

d. Ayrıntılı çalışılan geleneksel konutun mimari özellikleri

* plan ve cephe özellikleri, yapım tekniği ve malzeme bilgisi, yapısal öğeler, dekoratif unsurlar vb.

e. Yerleşimin ve geleneksel konutun koruma sorunları

 

Yazar(lar) için Notlar (EK-3) (https://kirsalmimarlik.org/belgeler):

1. Çalışmalar, yazarların özgün belgeleme çalışmalarından üretilmiş olmalıdır.

2. Tarihi kırsal bir yerleşim ve/veya bu yerleşimdeki geleneksel konutlara ilişkin ayrıntılı belgeleme çalışmalarına yer verilmelidir.

3. Yapılan belgeleme çalışmalarının hangi kapsamda, ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı belirtilmelidir.

4. Bir yazar, en fazla iki konu için başvuruda bulunabilir.

5. Tarihi kırsal yerleşimi ve yerleşimdeki kırsal mimarlık mirasını ifade edebilecek özgün ve nitelikli görseller ve çizimlere yer verilmelidir. Bu görsellerde ya da çizimlerde yapay zeka kullanımı yasaktır.

6. Seçilen kırsal dokuyu anlatan vaziyet planı; geleneksel konutlara dair kat planları, kesit ve görünüş çizimlerine yer verilmelidir. Gönderilen yazılar, yapılara ilişkin detay çizimleri ile zenginleştirilebilir.

7. Görseller ve çizimler, yazarlara ait olmalıdır. Paylaşılacak tüm mimari çizimlerde çizgi ölçeğe ve kuzey işaretine yer verilmelidir. Çizimler dikey A4 boyutunda basıma uygun şekilde ölçeklendirilmeli, ölçü, açıklama vb. bilgiler bu ölçeğe uygun olarak hazırlanmalıdır. Görseller ve çizimler *eps, *jpeg ya da *tiff formatında sunulmalı, çözünürlüğü en az 300 dpi boyutunda olmalıdır. “Google earth/maps” görüntüleri kullanılmamalıdır.

8. Görseller için telif hakkı konusu yazar tarafından halledilmiş olmalıdır. Görselin alındığı kaynak (fotoğrafçı adı, arşiv bilgisi, kitap künyesi vb.) belirtilmelidir.

9. Yazılar, en fazla 2.400 kelime (başlık, yazar ismi, notlar, kaynaklar) olmalıdır.

10. Yazılar, Word belgesi olarak dijital formatta kabul edilir. Yazıların, kirsalmimarlık@mo.org.tr adresi üzerinden gönderilmesi beklenmektedir.

11. Doğrudan konuyla ilgili kaynakça paylaşılmalıdır. Kaynak yazımında “APA style 7th.edition” kullanılmalıdır. Ayrıntılı bilgi için şablonda yer alan bilgileri kontrol ediniz.

12. Gönderilen yazıların araştırma, yazım ya da süreçleri sırasında, herhangi bir yapay zeka aracı kullanılmış ise ne amaçla ve nerede kullanıldığı “Giriş” bölümünde açık ve şeffaf bir şekilde beyan edilmelidir.

13. Gönderilen yazılar “Hakem Kurulu (Kültürel Mirasın Korunması ve Geliştirilmesi Komitesi)” tarafından değerlendirilecektir.

14. Hakem görüşleri sonrası yazar(lar)ın gerekli düzeltmeleri açıklayıcı bir revizyon mektubu ile birlikte sunması istenecektir.

15. Nihai yayım kararı öncesinde yazar(lar)ın telif hakkı devir formunu ıslak imzalı olarak TMMOB Mimarlar Odası’na teslim etmesi gerekmektedir.

 

Yapay Zeka Kullanım Politikası

Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası, yapay zeka kullanımı konusunda Yüksek Öğretim Kurulu’nun yayımladığı “Bilimsel Araştırma ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zeka Kullanımına Dair Etik Rehber”i benimser.

– Yazar(lar), gönderilen çalışmanın içeriği, doğruluğu ve özgünlüğü konusunda tam sorumluluk taşır.

– Yapay zeka araçlarının kullanımı, yazar(lar)ın bilimsel, etik ve entelektüel sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

– Yazar(lar), Yapay zeka çıktılarından türetilen tüm içerik, atıf ve kaynakları tek tek doğrulamakla yükümlüdür; uydurma veya doğrulanamayan referanslardan yalnızca yazar(lar) sorumludur.

– Yapay zeka araçları aracılığıyla yapılan dil düzenleme veya görselleştirme gibi katkılar mutlaka yazar(lar)ın denetiminden geçirilmelidir.

– Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası’na yayımlanmak üzere gönderilecek çalışmalarda sunulacak çizimlerde ya da görsellerde alan çalışmasına dayalı özgün belgelemeler beklenmektedir. Çizimlerde ya da görsellerde yapay zeka kullanımına izin verilmemektedir.

– Araştırma, yazım veya süreçler sırasında herhangi bir yapay zeka aracının kullanımı, çalışmanın “Giriş” bölümünde açık ve şeffaf bir şekilde beyan edilmelidir.

– Açıklamada kullanılan Yapay zeka araçlarının tam adları ve sürüm numaralarıyla birlikte, bu araçların nasıl ve ne amaçla kullanıldığı ayrıntılı bir şekilde belirtilmelidir.

 

TAKVİM

1 Haziran 2026	Türkiye’nin Kırsal Mimarlık Atlası’nda Yayımlanmak Üzere Metinlerin Gönderilmesi İçin Açık Çağrı Yapılması
31 Ağustos 2026	Yazarlar Tarafından Metinlerin kirsalmimarlik@mo.org.tr Adresine Gönderilmesi için Son Tarih
14 Eylül 2026	Ön Değerlendirme Sonuçlarının Yazarlara İletilmesi
28 Eylül 2026	Ön Değerlendirme Sonucu Yazarlardan İstenen Düzeltmelerin Teslimi
16 Kasım 2026	Hakem Değerlendirme Sonuçlarının Yazarlara İletilmesi
30 Kasım 2026	Hakem Değerlendirmesi Sonrası Yazarlar Tarafından Düzeltilen Metinlerin ve Revizyon Mektuplarının İletilmesi
14 Aralık 2026	Düzeltmeler Sonrası Nihai Sonuçların Yazarlara Bildirilmesi
15 Şubat 2027	Dizgilenmiş Metinlerin Son Okuma İçin Yazarlara İletilmesi
15 Mart 2027	Kabul Edilen Metinlerin www.kirsalmimarlik.org Adresinde Yayımlanması

• Bir tarihi kırsal yerleşimdeki miras değerlerinin bütününe ilişkin belgeleme çalışmaları (1. Şablon) (EK-1) için tıklayınız
• Tarihi kırsal bir yerleşimdeki geleneksel bir konuta ilişkin mimari belgeleme çalışmaları (2. Şablon) (EK-2) tıklayınız