Dünya Mimarlık Günü bu yıl, 3 Ekim 2022 tarihinde “Esenlik için Mimarlık” teması ile Uluslararası Mimarlar Birliği üyesi yüzden fazla ülkede bir milyondan fazla mimar tarafından kutlanacak. Mimarlar Odası olarak bu çerçevede, tüm Birimlerimiz ve yetmiş bini aşkın meslektaşımız ile Dünya Mimarlık Günü ile başlayan hafta ve Ekim ayı boyunca “Mimarlık Haftası Etkinlikleri” gerçekleştireceğimizi değerli kamuoyumuzla paylaşıyoruz.

Sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşam hakkının korunması; bilime ve şehircilik ilkelerine uygun planlama ve nitelikli mimarlık hizmetleriyle şekillenen yaşam alanlarının oluşturulması; yapılı çevrenin sağlıklı ve kamu yararını gözeten politikalar çerçevesinde üretilmesi, kamu yönetiminin, merkezi ve yerel yönetimlerin, meslek mensuplarının, meslek kuruluşlarının ve ilgili tüm kesimlerin ortak sorumluluğudur.

Tüm dünyada ve ülkemizde insanlığın; yapılı, doğal ve kültürel çevrenin geleceği; iklim değişikliği, çevre sorunları, savaş ve çatışma, sömürü, açlık, yoksulluk, eşitsizlik ve ayrımcılık gibi nedenlerle tehdit altındadır. Dünya genelinde sağlıksız kentleşme, çevre sorunları, afetler, savaşlar vb. nedenlerle yaşam alanları hızla yok olmakta, göç etmek zorunda kalanların sayısı hızla artmaktadır.

Tüm dünyada etkili olan Covid-19 salgınının ardından UIA Genel Kurulu; 2022 yılını “UIA Sağlık için Tasarım Yılı” olarak ilan etmiş ve tüm üye ülkeleri, mimarları ve meslek ortamını yapılı çevre üretiminde toplum sağlığını öncelik kabul etmeye, kamu yararını gözeten tasarım anlayışından yararlanmaya çağırmıştır.

Ülkemizi ve tüm dünyayı etkileyen salgın hastalık ve afetlerin giderek arttığı; ekonomik krizle birlikte toplumsal ve siyasal kriz koşullarının ağırlaştığı süreçlerin etkileri en fazla, yoğun yapılaşma ve rant amacıyla planlanan yapılaşmaya öncelik verilen büyük kentlerimizde görülmüştür. Yoğun yapılaşma koşulları alınması gereken önlemlerin uygulanmasını neredeyse olanaksız hale getirmiş; tasarımdan uygulamaya her yönüyle sermaye ve tüketim odaklı politikaların bileşeni haline gelen “planlama ve mimarlık” uygulamalarının toplumun sağlığı konusunda önemli tehditler oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Mimarlar Odası olarak sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşama hakkının korunması konusundaki sorumluluğumuzu yerine getirmek üzere mesleki deneyim, birikim ve bilgimizi tüm yaşam alanlarımız ve toplumun esenliği için kullanmaya kararlı olduğumuzu vurguluyoruz.

Nitelikli mimarlık ve planlama hizmetlerine toplumun tüm kesimlerinin erişimin sağlandığı; ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda esenlik ve toplumsal refahın temin edildiği bir gelecek dileğiyle meslektaşlarımızın ve toplumumuzun Dünya Mimarlık Günü’nü kutluyoruz.

TMMOB MİMARLAR ODASI
MERKEZ YÖNETİM KURULU

Daha iyi bir kentsel geleceği temenni etmek, hiç şüphesiz yaşanan her dönemin kendi konjonktürel yapısı içinde daha iyiye ulaşmak için duyduğumuz bir ihtiyaç ancak her yeni dönemin beklentileri, bir önceki dönemin beklentilerinin üstüne eklenerek gitgide niteliksel ve niceliksel olarak çoğalmaya başlıyor. Bunların bir kısmı sine qua non olmazsa olmaz kamu ulaşımının hızlı, ekonomik, güvenli ve kentsel yapıyla uyumlu olması, kentlerin doğal ve kültürel değerlerinin koruma-kullanma dengesi içinde yaşatılabilmesi, her türlü mekânsal standartın hem kalite hem de hijyenik açıdan yükseltilmesi, kentsel donatıların herkes için erişilebilir ve yeterli düzeyde olması, barınma hakkının herkes için sağlanabilir olması, doğal afetlerin ve yaklaşan iklim krizinin olası etkileri için hazırlıklı olunması ve her türlü riskin yönetilebilir olması gibi tüm bunların bileşkesinde kentlerin ötekileştirmeden tüm yurttaşlar için yaşanabilir olması beklenmektedir.

Bu döneme damgasını vuran küresel salgın ise, bu beklentilerin çıtasını daha da yükseltti ve insanın fiziksel koşulları kadar iç dünyasının da sağlıklı koşullarda olmasını gerekli kıldı. Bu noktada “daha iyi bir kentsel gelecek” şiarındaki “daha iyi” ye ulaşmada, içinde yaşanılan kentsel ortamın kalitesi büyük bir önem taşıyor.

UIA Başkanı Thomas Vonier’in bu yılın temasına ilişkin yaptığı açıklamada yer alan “kentsel tasarım ve mimari, daha iyi bir yaşam kalitesinin anahtarıdır” cümlesiyle insanlığın iyi bir yaşam sürdürmesi için ana ihtiyaçlardan olan kentsel tasarım ve mimarlıkla olan ilişkiyi vurguluyor. Bu sözden nitelikli bir mimari ürününün tek başına yeterli olmadığı, ancak içinde yer aldığı kentsel çevrenin kalitesiyle birlikte anlam kazandığı anlaşılıyor. Yine Thomas Vonier’in “küresel salgının, krizlerin tüm dünyada sosyal yaşam biçimlerini ve bunların alanlarını yeniden şekillendirdiğini, bununla beraber en yoksul ve en savunmasız nüfusu orantısız bir şekilde etkilediğini” vurgulaması; konunun önemini bütün ciddiyeti ile gözler önüne seriyor. Dolayısıyla salgından en çok etkilenen bu kesim için sağlıklı yaşam koşullarını oluşturmak, daha iyi bir gelecek için birinci sıraya yerleşirken, bu hedefe ancak bu doğrultuda alınacak doğru politik kararlarla ulaşılabileceği gerçeği zorunlu hale geliyor.

Biz Mimarlar Odası İstanbul Büyükkkent Şubesi olarak, bu pandemi ve kriz ortamının doğru bir biçimde yönetilmesi ve her bireyin hiçbir ayrım, mahrumiyet ve kısıtlama yaşamadan temel insan hak ve özgürlükleri doğrultusunda sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşama hakkının korunması adına sorumluluğumuzu yerine getirmek için mesleki deneyim, birikim ve bilgimizi daha iyi bir dünya için kullanmayı ve dayanışmayı temel ilke olarak kabul ediyoruz.

Dünyamızın, ülkemizin, kentsel ve kırsal alanlarımızın, mesleğimizin ve yaşama hakkımızın tehdit altında olduğu bu zorlu dönemde, meslektaşlarımızı daha iyi bir kentsel geleceği beraber inşa etmeye çağırıyor; bu vesileyle bütün mimarların ve yurttaşlarımızın Dünya Mimarlık Günü’nü kutluyoruz.