Kent Düşleri Atölyeleri, her yıl farklı disiplin alanlarının entelektüel birikimini bir araya getirerek öğrencilerin katılımıyla İstanbul’a dair zengin tartışma ortamları oluşturmayı hedefler. Bu süreçte, katılımın yoğun olduğu ve özveriyle çalışılan atölye sürecinin ürünü olan öğrenci çalışmaları, XVII. Kent Düşleri Atölyesi e-Kitabı içinde paylaşılacaktır.

XVI. Kent Düşleri Atölyesine ve içeriğine katkıda bulunan tüm yürütücülere ve öğrencilere, değerli emekleri, katılım ve katkıları için bir kez daha teşekkür ederiz.

27 Mart 2021 Cumartesi günü saat 11.00’de, Bilge Bal yürütücülüğünde ZOOM üzerinden gerçekleştirilecek “KÂĞIT-OLUŞLAR / Çizimin ve Yüzeyin Durumunu Yeniden Düşünmek Üzerine” başlıklı atölyeye katılabilmek için aşağıda yer alan link üzerinden kayıt yaptırabilirsiniz. Katılım 50 kişi ile sınırlıdır.

ZOOM kayıt linki:

https://zoom.us/meeting/register/tJEqf–rrzkpHtMv3yRNHlYGP5NzmxP0jYm3

Atölye ayrıca, YouTube üzerinden canlı olarak takip edilebilir.

Etkinliğin YouTube bağlantı linki için buraya tıklayabilirsiniz.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Öğrenci Temsilciler Kurulu

KÂĞIT-OLUŞLAR  Çizimin ve Yüzeyin Durumunu Yeniden Düşünmek Üzerine

Kâğıt, sihirli bir malzeme. Hiçbir şeyin kaybolmadığı ve yaratılmadığı sadece dönüşüme uğradığı bir çevirim.  Üzerinden mürekkep sökülebildiğinden beri de bir geri kazanım. Bitki liflerinin birbirine geçirilmesi ve yassılaştırmasıyla oluşan bu madde, çizmek söz konusu olduğunda, mimarlığın kadim ve endemik aktörlerini de bir araya getiren bir yassı-mekâna dönüşür: Yüzey, el, zihin, göz, kalem ve çizgi, ve aletler buluşur.

Böylece mimarlık, çizme eylemi ile, kütlesel ve üç boyutlu olmayan bir düzlükte, kâğıt üzerinde canlanır. Kâğıda çizgi çekmek ve kâğıt üzerinde hem bir çizimi hem de bir dünyayı inşa etmek, maddesel dünya ile süreklilik kuran, boyutlar arası bir yolculuğu bize düşündürür: Bir düzeyden ötekine geçer herşey. Ve bu yolculuk, doğa ve insan yapımı, ölü ve canlı, temsil ve inşa, imge ve madde, hayal ve gerçek, görünürlük ve görünmezlik, boşluk ve doluluk, hafiflik ve ağırlık, el ve göz, saklama ve ortaya çıkarma, unutma ve hatırlama, kurma, bozma ve yeniden kurma, yataylık ve düşeylik, çizim ve mimarlık gibi ikiliklere de meydan okur.

Aynı zamanda bir malzeme olarak kâğıt, kendi yüzeyine özgü olasılıkları aramak, kendi mekânının imkanlarını yaratmak için de yaratıcı bir potansiyel sunar. Maddesel sınırlar, ön ve arka yüz, yataylık, düşeylik, düzlük gibi kendi elemanları üzerine spekülasyon yapmaya; kâğıdın kendisini inşa etmeye kışkırtır. Kâğıt ile inşa etmek, çizimin, yeni bir şeyin yaratılmasıyla değil, zaten orada olan maddesel bir gerçekliğin yeniden yapılandırılması, yeniden inşası olarak görülmesini ister: Çizgi ve yüzeyin yeniden müzakare etmesi. Bu müzakare, sahici amacını aşan yeni bir okumayla bir çizime ikinci bir hayat sunabilir. Maddesel bir gerçekliği olan bir yüzeyin yeniden konfigürasyonu ise çizimin fiziksel uzamsallığını ortaya çıkarabilir.

Öyleyse, bir kâğıt, çizim yaparak nasıl inşa edebilir ve üzerinde var olan bir çizime ikinci bir hayat sunarak nasıl üç boyutlu olarak yeniden inşa edebilir?

İşte [Kağıt-Oluşlar], çizimin ve yüzeyin durumunu yeniden düşünmek üzere bir davet. Bu atölyede, kâğıdın dışına çıkmayan, çıkmayı arzu etmeyen bir mimari varlığı arıyor olacağız: Kâğıt âlemlerde gezip, dolaşıp, düşünüp yaşayacağız. Kâğıt üzerinde olma, kâğıtla bir olma ve kağıtla inşa edilme hallerini konuşacağız. Kendimize yeniden kâğıttan bir dünya kuracağız. Bilinçli olarak çizimin kendi izlerinden yola çıkarak bir malzeme olarak kâğıdı inşa edeceğiz.  Sabır ve titizlik, makas ve neşter, kesip-biçme ve oyma, eksiltme ve ekleme, katlanma ve açılma, farklı dokularda kâğıtlar, kalem ve cetvel, çizim ve çizgi, derinleşen yüzey ve katmanlar, zaman ve anlar, siluetler, ışık ve gölgeler, iki-buçuk ve üç boyutluluk bize bu yeniden yaratma yolculuğunda eşlik edecek.

Not: Çizginin ve çizimin yüzeyle olan ilişkisini sorgulayan ve mimarlığı bina ile eş tutmadan, kâğıda başlı başına bir mimari, maddesel varlık olarak yaklaşan bu atölye çalışmasında, sanatçı Nermin Er’in kâğıt konstrüksiyonlarından esinlenilmiştir.

Bilge Bal hakkında:

2008 yılında, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü’nden fakülte ve bölüm ikinciliği ile mezun oldu. Lisans eğitimi boyunca her dönem Yüksek Onur Listesi’nde yer aldı.  Mezun olduğu yıl, İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı’na %100 başarı bursu ile kabul aldı ve programı, 2010 yılında Yüksek Mimar derecesi alarak Fen Bilimleri Enstitüsü birinciliği ile tamamladı.  Bilge Bal, 2013’ten beri, İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde araştırma görevlisi olarak çalışıyor.  2013-16 arasında mezun olduğu Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı’nın kurucu ekibiyle birlikte çalıştı. 2015 yılından beri yoğun bir şekilde birinci sınıf ekibinin parçası olarak hesaplamalı temel tasarım ve çizim/görsel iletişim teknikleri ile uğraşıyor.  2020 yılında Mimari Çizim stüdyosunun eş koordinatörünü üstlendi.

2018 yılında, Gizem Albayrak ve Bahar Avanoğlu ile birlikte açık mimari çizim stüdyosunu kurdular. Araştrmalarını ve işbirliklerini “Lines of/for/among/around Architecture”  inisiyatifi olarak sürdürüyorlar.

Bilge, mimari çizim kuramı ve mimari temsil teknolojileri üzerine okuyor, yazıyor, çiziyor. Kuramsal açıdan çizginin nasıl çalıştığından, bir çizimin nasıl inşa edildiğinden heyecanlanıyor. İnşa etme gereksiniminden kurtarılmış, başlı başına birer tez olabilecek tuhaf (novel) çizimleri seviyor. Çizginin halleri/platformları ve çizgi/çizim ile kelime/metin arasındaki kışkırtıcı ilişkiler ile uğraşıyor. Çizgiyi çekmek, metodun yavaşlığı, çizgilerin yaşamı ve inşaları, binasız mimarlıklar araştırma konuları içinde. Mimarlık-edebiyat ilişkisi, mekansal anlatılar olarak haritalar, hikaye kurucu mekansal pratikler, kent-mimarlık arakesitinde deneyim süreçleri ile de ilgileniyor. İlgilendiği konular üzerine çeşitli makaleleri, seminerleri, üretimleri ve atölye yürütücülükleri bulunmakta. Manifold, e-skop, XXI, Mimarlık, METU Journal of Architecture, Tasarım + Kuram gibi çevrimiçi ve basılı dergilerde yazıyor.  Arzu Mimarlığı: Mimarlığı Düşünmek ve Düşlemek (İstanbul: İletişim Yayınları, 2012) derlemesinin yazarları arasında yer alıyor. Kıtanın Başkentleri, Paris Berlin (İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2016) kitabının İhsan Bilgin ile birlikte eş editörlüğünü, Muhafaza/Mimarlık (İstanbul: İletişim Yayınları, 2019) kitabının editörlüğünü yaptı. Assos kazı ekibi üyesi ve 2007’den beri arkeolojik kazı çalışmalarına katılıyor.  Halen İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimari Tasarım Programı’nda, mimari çizimin epistemolojisini araştırdığı doktora tezi üzerinde çalışıyor.

El ile üretmeyi, inşa etmeyi seviyor. Tasarım zanaati ve onun araçları üzerine kafa yoruyor. Farklı teknikleri keşfetmeyi seviyor ve yaparak tasarlamaya çalışıyor.  Aynı zamanda dijital teknolojilerle el üretiminin kesişiminde tasarım eğitimi üzerine düşünüyor.

Atölyeyi, YouTube üzerinden canlı olarak takip edebilirsiniz.

Etkinlik için YouTube bağlantı linki: https://www.youtube.com/watch?v=e_719O4miys&feature=youtu.be

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Öğrenci Temsilciler Kurulu

Kent Düşleri Atölyeleri XIII’te “Mekân ve Bellek” teması çerçevesinde çalışan öğrenciler, yedi ayrı atölye grubuna ayrılarak İstanbul’un farklı bölgelerini tema kapsamında anlamaya ve bu mekanlara dair düşlerini üretmeye odaklandılar. Mimarlığın çeşitli alanlarından ve farklı disiplin alanlarından yürütücülerin katkılarıyla verimli ve keyifli bir atölye dönemi daha geride kaldı.

Kent Düşleri Atölyeleri’nin daha dinamik bir süreçle sürdürülmesi ve tüm atölye gruplarındaki öğrencilerin düzenli olarak bir araya gelişlerinin sağlanması için program içerisinde çok sayıda ortak seminerler ve ortak atölyeler kurgulandı. Dört hafta süren atölyeler boyunca gerçekleştirilen ortak seminerler aracılığıyla öğrencilerin temaya ilişkin kavramsal çerçeve geliştirmelerine katkıda bulunuldu. Haftada bir ila iki gün düzenlenen ortak atölyelerde ise hem öğrencilerin atölye kapsamında sürdürdükleri çalışmalarını destekleyecek hem de farklı disiplin alanlarından katkılarla kişisel ve mesleki gelişimlerine faydalı olabilecek üretimler gerçekleştirildi.

Atölye çalışmalarının ilk haftası Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Esin Köymen’in “Kent, Mimarlık ve Mimarlar Odası” başlıklı sunuşu ile başladı. Ardından Mimar- Koruma Uzmanı Doç. Dr. Gül Köksal “AKM ve Narmanlı Hanı Üzerinden Güncel Kentsel Bellek ve Ortak Değer Tartışmaları” başlıklı seminer sunumunu gerçekleştirdi. Sunuşlardan sonra Yıldız Teknik Üniversitesi Tiyatro Topluluğu’ndan yürütücülerle “Beden Atölyesi” adlı çalışmayı gerçekleştiren öğrenciler hem birbirleriyle tanışma hem de beden ve ses kullanımı üzerine egzersiz yapma fırsatı buldular. Öğrenciler aynı hafta gerçekleştirilen “Heykel”, “Fotoğraf”, “Eskiz” ve “Grafiti” atölyelerinde ise form oluşturma ve görsel ifade üzerine çalıştılar.

İkinci haftaya Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü öğretim üyesi Prof. Nilüfer Ergin Doğruer’in “Mekân ve Bellek İlişkisinin Açık Alan Heykelinde Yorumlanışı” başlıklı seminer sunumu ile başlayan öğrenciler bir yanda atölye gruplarındaki çalışmalarını sürdürürken bir yandan da “Video-Grafik”, “Çember”, “Karikatür” ve “Grafiti” başlıklı tek günlük ortak atölyelere katıldılar.

Üçüncü haftada Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yönetim Kurulu İkinci Başkanı Sinan Omacan’ın “Neoliberal Kent ve Mimarlık” başlıklı seminer sunumu ile İstanbul Üniversitesi Kentleşme ve Çevre Sorunları Anabilim Dalı’ında öğretim üyesi ve Şehir Plancısı Doç. Dr. Pelin Pınar Giritlioğlu’nun “Hafıza Mekanlarına İdeoloji, Mekân ve Bellek İlişkisi Üzerinden Bakmak” başlıklı seminer sunumu gerçekleşti. Aynı hafta “Strüktür”, “Heykel”, “Çember” ve “İllüstrasyon” başlıklı ortak atölyeler düzenlendi.

Atölyelerin son haftası olan dördüncü haftada ise Mimarlar Odası Trakya Bölge Temsilciliği’nden Ayça Yazıcı “Mimari Sunum Teknikleri” başlıklı seminer sunumunu yaptı. Öğrenciler son hafta boyunca atölye gruplarında geliştirdikleri fikirlerini ve üretimlerini sunmak üzere çalıştılar. Atölyelerin son günü olan 3 Ağustos Cuma günü, her bir atölye grubunun yaptığı sunumların ardından öğrencilere ve yürütücülere katılım belgeleri verilmesinin ardından gerçekleştirilen kokteyl ile Kent Düşleri Atölyeleri XIII sona erdi.