Bakırköy Şenlikköy Mahallesi’nde bulunan 106 bin metrekarelik İTÜ’ye ait olan arazi 2014’te “İTÜ Arı Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi” fonksiyonu taşıyordu. Atatürk Havalimanı’nın bitişiğindeki dev arazinin 60 bin metrekarelik kısmı 28 Temmuz 2022’de Resmi Gazete’de yayınlanan Cumhurbaşkanı kararıyla “İTÜ Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi” ilan edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da geriye kalan 46 bin 820 metrekarelik araziyle ilgili Mart 2023’te yeni bir imar planı hazırladı. “Ticaret+konut” fonksiyonu verilen arazideki yapılaşma koşulu, emsal 1, yükseklik 4 kat şeklinde ayarlandı. Plan açıklama raporunda, Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde yer alan eğitim ve lojman yapıları için İTÜ’ye kaynak oluşturmak ve çevredeki yetersiz konut ve donatı alanlarının eksikliğini gidermek üzere kentsel dönüşümde kullanmak için fonksiyon değişikliği yapıldığı kaydedildi. Raporda, planlama alanının 1’nci derece deprem bölgesinde yer aldığı belirtildi ve kurumların görüşlerine yer verildi.

Kurum görüşleri

Bakırköy Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, 8 Aralık 2022 tarihli görüşünde, söz konusu imar planının bölgeye daha fazla nüfus ve yapı yoğunluğu getireceğini belirterek planın uygun bulunmadığını kaydetti.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Planlama Şube Müdürlüğü de planların bölgeye 618 kişilik ek nüfus getireceğini, bölgedeki yapı yoğunluğunu artırıcı nitelikte olduğunu, bölgesel ulaşım sistemi üzerindeki talepleri de artıracağını aktardı. Planın ayrıcalıklı yapılaşma hakkı tanıdığını belirten İBB, söz konusu alanda tescilli kültür varlığı olan Ziraat Makinaları Deney Ünitesi’nin bulunduğunu hatırlattı. Görüş yazısında, kamu yararına kullanılması gereken taşınmazın kaybına yol açacağı ve trafik yükünü artıracağı için şehircilik ilkeleri, planlama esasları, donatı alanlarının dağılımı ve çevre yapılaşma değerleri açısından uygun olmadığı değerlendirildi.

İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 9 Aralık 2022 tarihli görüş yazısındaysa imar planı teklifinin Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında sakıncası olmadığı aktarıldı.

Bilirkişi raporu alındı

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi olarak imar planının durdurulması ve iptal edilmesi istemiyle dava açmıştık. İstanbul 3’üncü İdare Mahkemesi’nde görülen dava kapsamında bilirkişi raporu alındı. Raporda, plan teklifindeki yapılaşma koşulunun bölgenin genel dokusu ile uyumlu olmadığı, bu durumun ulaşım ve donatı dengesini olumsuz etkileyeceği, bölgede yapı ve insan yoğunluğunun artacağı belirtildi. Planlama alanındaki yapılaşma koşullarının net olarak belirlenmediğini aktaran bilirkişiler, kamu elinde bulunan bir alanın konut+ticaret alanı olmasının gerekçesinin olmadığını, yaratılan yapılaşma yoğunluğu, donatı dengelerinin bozulması gibi nedenlerle mevzuata, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı bir durum oluştuğunu belirtti.

Mahkemenin kararı

Bilirkişilerin raporuna dayanan mahkeme, plan teklifinin hukuku uyarlığının bulunmadığı sonucuna vardı ve planlarla ilgili yürütmenin durdurulmasına hükmetti.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi, Atatürk Havalimanı’nın (özellikle iki pistinin) kullanılamaz hale getirilerek kamu malına zarar verme, kamunun zarara uğratılmasına sebep olarak ve bunun yanı sıra bu zarar sonucunda oluşacak olanaklardan üçüncü kişilerin yararlanmasını temin eden ilgililerle hakkında suç duyurusunda bulundu.

COVİD-19 pandemisine ilişkin alınan önlemler kapsamında biri Sancaktepe’de diğeri Yeşilköy’de bulunan Atatürk Havalimanı’na kurulacağı açıklanan ve hızla inşaasına başlanan hastane inşaatı süreci, kamuoyu ve ilgili çevreler tarafından tepki toplamıştı. İhalesiz olarak inşaat işlerinin Rönesans firmasına verilmesi ve mevcut havaalanı içerisinde bulunan binaları hastaneye dönüştürme imkanı varken iki pistin yok edilerek kullanılamaz hale gelmesine TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi sessiz kalmadı ve konuyu yargıya taşıdı.

Pistlerin kullanılmaz duruma getirilerek kamu malına zarar verme, kamunun zarara uğratılmasına sebep olarak ve bunun yanı sıra bu zarar sonucunda oluşacak olanaklardan üçüncü kişilerin yararlanmasını temin eden ilgililerle hakkında bulunulan suç duyurusunda şu ifadelere yer verildi:  “Uzun yıllar sadece İstanbul’a değil tüm Türkiye’ye hizmet eden Atatürk Havalimanı ‘COVID-19’ nedeni ile yaşanması muhtemel gereksinim nedeni ile “hastane binaları yapılmak” gerekçesi ile tahrip edilerek kullanılamaz hale getirilmiştir.”

“Atatürk Havalimanı’nın “hastane inşası” gerekçesi ile kullanılamaz hale getirilen iki adet pistinin hemen yakınında, karayolunun karşısında söz konusu inşaatın taban oturumu alanından daha da büyük bir “park alanı” bulunması ve bu alanın geçici hastane için uygun olmasına karşın, Atatürk Havalimanı’nın kuzey-güney istikametindeki 17/35 olarak tabir edilen iki adet pistinin tahrip edilerek anılan inşaatın yapılması suç işlenmesi niteliğindedir.”

Suç duyurusunda,  inşaatın hem imar planlarına aykırı olduğu hem de ruhsatsız şekilde gerçekleştirildiği vurgulanırken, bu suçu işleyenlerin savcılık tarafından soruşturulması, saptaması ve ilgililer ile ilgili kovuşturma açılması için iddianame düzenlenmesi gerektiği belirtildi.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi,  bu gerekçelerle faillerin eylemlerine uyan TCK madde 152/1 (a) (kamu malına zarar verme), TCK madde 250 (irtikap) ve TCK madde 251 (irtikap halinde denetim görevinin ihmali), TCK 184 (imar kirliliğine neden olma) ve/veya TCK madde 257 uyarınca cezalandırılmaları için kamu davası açılmasını talep etti.

Görsel: DHA