Resmi açıklamalara göre ülkemizde hastalığa yakalanan yurttaşlarımızın sayısı bugün itibariyle 42282, kaybettiğimiz yurttaşlarımızın sayısı 908’dir. Ancak bilim insanları ve meslek kuruluşları tarafından yapılan açıklamalarda; Sağlık Bakanlığı’nın COVID-19 ölümlerini raporlamada Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği uluslararası kodları kullanmadığını ve sayıların açıklanandan çok daha fazla olduğunu göstermektedir.

İktidarın 2002 yılından bugüne uyguladığı sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesi ve ticarileştirilmesi politikaları nedeniyle içinde bulunduğumuz koşullarda toplum sağlığının korunması olanaksız hale gelmiş, pek çok yurttaşımız hayatını kaybetmiştir.

Siyasi iktidarın görevde olduğu on sekiz yılda; Genel Sağlık Sigortası düzenlemesiyle 5 milyon yurttaşımız sigortasız bırakılmış ve sağlık hizmetlerinden faydalanmaları kısıtlanmıştır. Adrese dayalı sağlık ocaklarının yerine, nüfusa dayalı aile hekimlikleri oluşturularak aşı takibi, bulaşıcı ve salgın hastalıkların yerinde tespiti ve takibi uygulaması kaldırılmış, ilaç fabrikaları ile aşı üretebilen tek kurum olan Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü kapatılmış, kamu hastanelerinde taşeronlaştırma yaygınlaştırılmış, kent merkezlerinde yer alan devlet hastaneleri kapatılarak özel hastaneler, vakıf üniversitesi hastaneleri ve kente uzak alanlarda özel sektöre bağlı ve mevzuata aykırı yetkilendirmeler ile şehir hastaneleri açılmış, koruyucu sağlık hizmetleri geri plana itilirken özel sağlık kuruluşlarının kârını arttırmayı destekleyen sağlık hizmetleri ön plana çıkarılmıştır.

Ülkemizde 81 il için 29 merkezde planlanan ve pandemiyle mücadelede etkin olduğu iddia edilen, çok sayıda yurttaşın aynı anda kullandığı büyük ölçekli şehir hastanelerinde yoğunluk ve ulaşım sorunları yok sayılmıştır. Yalnızca Ankara’da Bilkent ve Etlik Şehir Hastaneleri için bugüne kadar 6 kamu hastanesi kapatılarak toplum sağlığı riske atılmış; yurttaşların kent merkezinde sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlanmış ve aynı zamanda Cumhuriyetin mimari mirası sağlık yapıları yok edilmiştir.

Salgında en çok yurttaşın etkilendiği İstanbul’da iki sahra hastanesinin kurulacağı açıklanmış; hastanelerin Sancaktepe ve Atatürk Havalimanı’nda tek katlı ve 1000 odalı olarak planlandığı  duyurulmuştur. Ancak bu hastanelerin sahra hastanesi özelliklerini taşımadıkları, teknik ve ulaşım altyapısı ve karayolu ulaşımı olmayan, donanımlı bir hastane yakınında yer almayan alanlarda kurulacakları; böylelikle de bu alanların sermaye ve yatırım aracına dönüştürülerek kalıcı yapılaşmaya açılacağı anlaşılmaktadır.

Devlet tüm yurttaşlara eşit, sağlıklı, güvenlikli yaşama koşullarında nitelikli yaşam çevreleri sağlamakla yükümlüdür. Yaşadığımız süreçte, toplum sağlığı ve kamu yararı için özel ve vakıf üniversitesi hastaneleri de dâhil olmak üzere tüm sağlık kuruluşlarının gereken sağlık hizmetlerini bedelsiz olarak sunmaları; yurttaşların eğitim, ulaşım ve iletişim gibi kamusal hizmetlere ücretsiz ve eşit erişimi sağlanmalıdır.

Mimarlar Odası olarak; her koşulda tüm kurumsal varlığımız ile toplumla dayanışmayı sürdüreceğimizi tekrar vurguluyor, sağlıklı bir gelecek için sahip olduğumuz mesleki uzmanlık, deneyim ve birikimler kapsamında katkı ve yardımlarımızı sunmaya hazır olduğumuzu değerli kamuoyumuzla paylaşıyoruz.

TMMOB MİMARLAR ODASI

(Görsel: 1928 yılında halk sağlığının korunması amacıyla kurulan, aşı üretiminde örnek kuruluş ve aynı zamanda Cumhuriyetin mimari mirası olan Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü, 2011 yılında 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılmıştır.)

Dünya genelinde resmi verilere göre yüz 166 ülkeye yayılan, 200 binin üzerinde kişiyi etkileyen ve 8 binin üzerinde ölüme neden olan Yeni Koronavirüs (Covid-19) Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel salgın (pandemi) ilan edilmiştir.

Ülkemizde ise Sağlık Bakanlığınca yapılan resmi açıklamalara göre bugün itibarı ile 191 yurttaşımız hastalığa yakalanmış, 3 yurttaşımız ise ne yazık ki hayatını kaybetmiştir. Kaybettiğimiz yurttaşlarımızı saygı ile anıyor, salgından etkilenen tüm yurttaşlarımızın bir an önce sağlıklarına kavuşmalarını diliyoruz.

Salgın nedeniyle merkezi yönetim tarafından 18 Mart 2020 tarihinde açıklanan ekonomik tedbirler; sermaye gruplarına yönelik kolaylaştırıcı kimi düzenlemeler içermektedir. Çalışan, ücretli, işsiz ve yoksul yurttaşların salgından korunmasına yönelik beklenen önlemleri getirmemektedir.

Yaşanan sürecin ülkemizde şimdiden öngörülemeyen ekonomik, sosyal, kültürel vb. etkileri olacağı anlaşılmaktadır. Merkezi ve yerel yönetimlerin krizin uzun erimli yaratacağı olumsuz etkiler ile ilgili önlemleri almaları ve gerekli adımları atmaları şarttır.

Kamusal denetimi, sağlıklı ve güvenli çevrelerde yaşam hakkını yok sayan politikalar sonucunda; toplumumuzun sağlığı ve yaşamsal değerleri ile ilgili yapılması gereken harcamaların gereksiz gider olarak görülmesi ve bu bağlamda gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle; salgından daha çok yurttaşımızın etkilenmesi ve can kayıplarının artması riski vardır…

Devlet, tüm yurttaşlara eşit, sağlıklı yaşama koşulları ve nitelikli yaşam çevreleri sağlamakla yükümlüdür. Kamu yönetimlerince;

• hasta sayısının hızla artacağı öngörülerek, hastalığın yayılmasının önlenmesi, toplum sağlığının korunması için gerekli planlamaların yapılması ve alınması gerekli tüm önlemlerin ivedilikle uygulamaya sokulması,
• sağlık sisteminin hızla artan hasta sayısına yanıt verecek şekilde organize edilmesi,
• çalışma yaşamı ve koşullarının düzenlenerek çalışan sağlığı ve güvenliğinin korunması,
• çalışma hakkı ve iş güvencesinin korunarak; ücretli izin, uzaktan çalışma ve benzeri yöntemlerin uygulanmasının temini,
• işyerlerinin vergi, sigorta ve benzeri mali yükümlülüklerine dair düzenlemeler getirilmesi,
• sağlık, eğitim, ulaşım ve iletişim hizmetlerine ve altyapısına ücretsiz erişimin sağlanması,

gerekmektedir.

Özellikle bilgi kirliliğinin ve spekülasyonların yaygın olduğu bu dönemde; bilim insanlarının ve uzmanların yurttaşları doğru bilgilendirmeleri çok önemlidir. Bu nedenle haklarında inceleme / soruşturma başlatılması hiçbir hukuki, bilimsel ve etik kuralla bağdaşmamaktadır. Salgın ile mücadele sürecinde meslekleri ve uzmanlıkları gereği etkin olarak halk sağlığı için çalışmalar yürüten sağlık çalışanlarının desteklenmesi ve korunması kamu yönetimlerinin ve toplumumuzun ortak sorumluluğudur.

Kamu kurumlarında, ofislerde, şantiyelerde, üniversitelerde ve daha pek çok alanda ücretli veya serbest olarak çalışan meslektaşlarımızın; iş yerlerinde ve çalışma ortamlarında enfeksiyonun bulaşma yollarına yönelik ek önlemler alınarak hastalığın yayılmasının engellenmesi sağlanmalıdır.

Hastalığa yakalanma riski yüksek meslektaşlarımızın idari/ücretli izin kullanmaları sağlanarak korunmaları gerekmektedir.

Bu çerçevede tüm Birimlerimiz ile birlikte; çalışanlarımızın ve meslektaşlarımızın korunması için gerekli kurumsal önlemler alınmaktadır. Oda çalışmalarının sağlıklı sürdürülebilmesi için çalışma düzenine ve saatlerine dair düzenlemeler getirilmiştir.

Afetler ve kriz koşullarında başarılı iyileşme süreçleri için alınacak önlemlerin bilimsel ilkeler ve toplum yararı gözetilerek oluşturulması; kentsel ve kırsal alanlarda yapılı çevreyi de etkileyecek olan uygulamaların ilgili meslek kuruluşları ile birlikte uygulanması gerekmektedir.

Mimarlar Odası olarak; tüm kurumsal varlığımız ile toplumla dayanışmayı sürdüreceğimizi vurguluyor, sağlıklı bir gelecek için sahip olduğumuz mesleki uzmanlık, deneyim ve birikim kapsamında katkı ve yardımlarımızı sunmaya hazır olduğumuzu değerli kamuoyumuzla paylaşıyoruz.

TMMOB MİMARLAR ODASI