Bu yılki teması “Kentsel Dirençlilik” olarak belirlenen Kent Düşleri Atölyelerinde, her yıl olduğu gibi farklı disiplin alanlarının entelektüel birikimi atölye süreçlerini besleyecek ve öğrencilerin katılımıyla İstanbul’a dair zengin tartışma ortamları yaratılacaktır.

Sizi, İstanbul’a dair gözlemlerinizi, okumalarınızı ve düşlerinizi istediğiniz araçlarla aktarmanıza olanak sağlayacak bu çalışmada katılımcı olmaya davet ediyoruz.

Farklı yarıyıl düzeylerinin buluştuğu Kent Düşleri Atölyeleri’ne ön kayıt için son başvuru tarihi 16 Haziran 2023, kesin kayıt için son başvuru tarihi 23 Haziran 2023 olarak belirlenmiştir.

Üniversitelerinizde staj kapsamında değerlendirilebilen Kent Düşleri Atölyeleri’ne katılım için Mimarlar Odası öğrenci üyesi olmak yeterlidir. Öğrenci üyelikle ilgili bilgilere http://www.mimarist.org/ogrenci-uyelik/ adresinden ulaşabilirsiniz.

Atölyeler ücretsizdir. Başvuru formunu eksiksiz dolduran her öğrenci, herhangi bir elemeye tabi tutulmaksızın kontenjan dolana kadar kayıt yaptırma hakkına sahiptir.

Atölyelerin toplam kontenjanı 50 kişi ile sınırlandırılmış olup, ayrıca okul ve dönem kontenjanları da belirlenmiştir. Başvurulardaki yoğunluğa göre okul ve dönem kontenjanları dikkate alınacaktır. Atölyelere katılım için 1. sınıfı bitirmiş olma şartı aranmaktadır.

Atölyelere katılmak isteyen öğrencilerin https://kentdusleri.mimarist.org/ adresindeki başvuru formunu doldurarak 16 Haziran 2023 tarihine kadar ön kayıt yaptırmaları gerekmektedir. Ön kayıt yaptıran tüm öğrenciler kesin kayıt yaptırma hakkına sahip olacaktır.

Ön kayıt işlemini tamamlamış öğrenciler 16.06.2023-23.06.2023 tarihleri arasında şubemize gelerek kesin kayıtlarını yaptırabileceklerdir. Kesin kayıt sonrası kontenjan aşılması durumunda, kayıt yapma sırası esas alınacaktır.

Öğrenci üye olmayan katılımcılar kesin kayıttan önce öğrenci üye kayıtlarını yaptırabilirler.

Kent Düşleri Atölyeleri ile ilgili tüm bilgilere www.mimarist.org adresinden ulaşabilirsiniz.

Staj:

Atölyelere staj kapsamında katılan öğrencilerin aşağıdaki konulara özen göstermesi gerekmektedir:

– Staj başvuru formlarının eksiksiz doldurulmuş olması ve onay sonrası bir kopyasının Oda’ya bırakılması,

– Atölye çalışmaları süresince staj defterlerinin düzenli doldurulması,

– Atölye sonunda staj defteri ve staj değerlendirme formunun Oda tarafından onaylanmadan önce grup yürütücülerinden en az birine onaylatılması,

– Atölye bitiminden itibaren en fazla iki ay içerisinde staj defterlerinin Oda onayına sunulması.

Başvuru formu için buraya tıklayabilirsiniz…

Bilgilerinize sunuyor, katılımınızı diliyoruz.

Saygılarımızla,

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

Tema Hakkında

“Kentsel Dirençlilik”

21.yy, tüm dünyada çoklu krizleri ve beraberinde getirdiği yıkımları deneyimlediğimiz bir çağ. İstikrar, güven, denge gibi olumlu olguları pek çok alanda geçersiz kılan bu krizler ortamı; iklim krizi, afetler, savaş ve göçler gibi birbiri ile ilişkili olayların şekillendirdiği bir belirsizlik ortamında yaşamamıza yol açıyor.

Doğal eşiklerine dayanan, sınırlı kaynakları dengesiz bir şekilde tüketilen gezegenin yüzleştiği ani ve uzun vadeli afetlerden, bu afetlerin felaketlere dönüştüğü coğrafyalara, topluluklara uzanan hem kitlesel hem de bireysel yansımaları her geçen gün daha keskin hissedilen bu krizler ortamı, özgün tanımlara ve çözümlere ihtiyaç duyuyor.

Dirençlilik (resilience), içinde bulunduğumuz bu belirsizlik koşullarının tanımlanması ve çözümü için sıklıkla kullanılan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.  Latince kökeni “resi-lire” ve kelime anlamı “eski haline sıçramak” olan bu kavram, ekolog Holling tarafından, mühendislik dirençliliği ve ekolojik dirençlilik olmak üzere ikiye ayrılarak tarif edilmiştir. Holling’e göre mühendislik dirençliliği, sistemin şok sonrası yeniden dengeye dönmesi; ekolojik dirençlilik ise sistemin işlerliğine devam ettiği herhangi başka bir denge durumuna gelmesidir. Kavramın sosyal sistemlere uyarlanması ile ortaya çıkan sosyo-ekolojik dirençlilik ise sistemin dengeye dönmesinden ziyade başka bir şeye /sisteme dönüşecek kadar bozulmadan işlerliğinin devam etmesine vurgu yapan, sistemin etkilerini absorbe etme, onlarla birlikte kendini organize edebilme, öğrenme ve adapte olma becerisi olarak tarif edilmektedir.[1]

Tüm bu tanımların bütüncül bir yaklaşımı; yakın zamanda deneyimlediğimiz çok yıkıcı depremlerin ardından gündeme gelen yapısal / mühendislik tartışmaları, halihazırda aşırı sıcaklar, kuraklık, orman yangınları gibi iklim krizi etkileri ile yok olan doğal alanlar ve canlılar, doğal ve insan kaynaklı afetlerin yol açtığı kitlesel göçler, kırılgan grupların daha da kırılganlaşması gibi, birbiri ile ilişkili tüm olayları ele almamızda bir perspektif sunma potansiyeli taşımaktadır.

Kentleri; fiziksel/doğal/ekonomik/toplumsal bir sistem olarak ele aldığımızda; geçmiş, güncel ve gelecek krizlere/belirsizliklere karşı nasıl kırılganlıklar, alt üst oluşlar ve yeni dengeler söz konusu olabilir? Çok farklı bakış açıları ve odak noktaları etrafında ele alınma, zihin açıcı tespit ve öneriler sunma potansiyeli sunan bu kavramı, XVI. Kent Düşleri Atölyeleri kapsamında ele almayı anlamlı buluyoruz.

[1]Gerçek, D. (2021). 21.Yüzyıl ve Dirençli Kentler. Mimarlık, 417, 39–42.

Bu dönem ilk kez üniversiteleri de dolaşan Kent Düşleri Atölyesi Sergisi ilk olarak 22 Aralık 2022 -30 Aralık 2022 tarihleri arasında Okan Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi’nde açıldı.

Son olarak 9 Mayıs 2023 Salı günü Maltepe Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi’nde açılışı yapılan on beşinci Kent Düşleri Atölyesi Sergisi’ni, öğrenci ve katılımcılar 30 Mayıs 2023 tarihine kadar ziyaret edebilecekler.

Kent Düşleri Atölyeleri XIII’te “Mekân ve Bellek” teması çerçevesinde çalışan öğrenciler, yedi ayrı atölye grubuna ayrılarak İstanbul’un farklı bölgelerini tema kapsamında anlamaya ve bu mekanlara dair düşlerini üretmeye odaklandılar. Mimarlığın çeşitli alanlarından ve farklı disiplin alanlarından yürütücülerin katkılarıyla verimli ve keyifli bir atölye dönemi daha geride kaldı.

Kent Düşleri Atölyeleri’nin daha dinamik bir süreçle sürdürülmesi ve tüm atölye gruplarındaki öğrencilerin düzenli olarak bir araya gelişlerinin sağlanması için program içerisinde çok sayıda ortak seminerler ve ortak atölyeler kurgulandı. Dört hafta süren atölyeler boyunca gerçekleştirilen ortak seminerler aracılığıyla öğrencilerin temaya ilişkin kavramsal çerçeve geliştirmelerine katkıda bulunuldu. Haftada bir ila iki gün düzenlenen ortak atölyelerde ise hem öğrencilerin atölye kapsamında sürdürdükleri çalışmalarını destekleyecek hem de farklı disiplin alanlarından katkılarla kişisel ve mesleki gelişimlerine faydalı olabilecek üretimler gerçekleştirildi.

Atölye çalışmalarının ilk haftası Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Esin Köymen’in “Kent, Mimarlık ve Mimarlar Odası” başlıklı sunuşu ile başladı. Ardından Mimar- Koruma Uzmanı Doç. Dr. Gül Köksal “AKM ve Narmanlı Hanı Üzerinden Güncel Kentsel Bellek ve Ortak Değer Tartışmaları” başlıklı seminer sunumunu gerçekleştirdi. Sunuşlardan sonra Yıldız Teknik Üniversitesi Tiyatro Topluluğu’ndan yürütücülerle “Beden Atölyesi” adlı çalışmayı gerçekleştiren öğrenciler hem birbirleriyle tanışma hem de beden ve ses kullanımı üzerine egzersiz yapma fırsatı buldular. Öğrenciler aynı hafta gerçekleştirilen “Heykel”, “Fotoğraf”, “Eskiz” ve “Grafiti” atölyelerinde ise form oluşturma ve görsel ifade üzerine çalıştılar.

İkinci haftaya Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü öğretim üyesi Prof. Nilüfer Ergin Doğruer’in “Mekân ve Bellek İlişkisinin Açık Alan Heykelinde Yorumlanışı” başlıklı seminer sunumu ile başlayan öğrenciler bir yanda atölye gruplarındaki çalışmalarını sürdürürken bir yandan da “Video-Grafik”, “Çember”, “Karikatür” ve “Grafiti” başlıklı tek günlük ortak atölyelere katıldılar.

Üçüncü haftada Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yönetim Kurulu İkinci Başkanı Sinan Omacan’ın “Neoliberal Kent ve Mimarlık” başlıklı seminer sunumu ile İstanbul Üniversitesi Kentleşme ve Çevre Sorunları Anabilim Dalı’ında öğretim üyesi ve Şehir Plancısı Doç. Dr. Pelin Pınar Giritlioğlu’nun “Hafıza Mekanlarına İdeoloji, Mekân ve Bellek İlişkisi Üzerinden Bakmak” başlıklı seminer sunumu gerçekleşti. Aynı hafta “Strüktür”, “Heykel”, “Çember” ve “İllüstrasyon” başlıklı ortak atölyeler düzenlendi.

Atölyelerin son haftası olan dördüncü haftada ise Mimarlar Odası Trakya Bölge Temsilciliği’nden Ayça Yazıcı “Mimari Sunum Teknikleri” başlıklı seminer sunumunu yaptı. Öğrenciler son hafta boyunca atölye gruplarında geliştirdikleri fikirlerini ve üretimlerini sunmak üzere çalıştılar. Atölyelerin son günü olan 3 Ağustos Cuma günü, her bir atölye grubunun yaptığı sunumların ardından öğrencilere ve yürütücülere katılım belgeleri verilmesinin ardından gerçekleştirilen kokteyl ile Kent Düşleri Atölyeleri XIII sona erdi.

Tema metnine aşağıdaki link aracılığıyla ulaşabileceğiniz Kent Düşleri Atölyeleri’nde katılımcı öğrenciler, belirlenen ana tema çerçevesinde farklı çalışma alanlarını barındıran 7 ayrı atölye olarak çalışacaklar. Bu atölyeler, çok sayıda akademisyen ve serbest çalışan meslektaşımızın ve farklı disiplinlerden uzmanların birikim ve deneyimi eşliğinde yürütülecek.

Atölye süresince gerçekleştirilecek ortak program çerçevesinde, farklı disiplin alanlarından sunuşlarla atölye süreçleri beslenecek ve öğrencilerin çalışmalarına destek olacak.

Kent Düşleri Atölyeleri XIII teması için tıklayınız…

Atölyenin üçüncü hafta içeriği şu şekilde:

Zihnimizde doğumdan ölüme birçok anı birikir. Çok azı her zaman anımsanmaya hazırdır; çoğu ise kimi unsurların yardımıyla anımsanır. Belleğimiz, anılarımızın bizim için anlamlı olmaya devam etmesini sağlar. O olmadan yaşadıklarımızı önceden belirlediğimiz bir anlama oturtamayız, devamlı olarak yeni anlamlar üretmemiz gerekir, ki bu da anlamın (kavramın) bir süre sonra yok olmasına neden olur.

Kentlerin de tıpkı insanlar gibi, bellekleri vardır. Kentin belleğini oluşturan öğelerden birinin yok olması; yok olan öğenin zihinsel varoluşunu geriye doğru yolculuğa çıkarır. Belirli bir süre sonra bu yolculuk, artık o öğeyi zihinde görünmez kılar. Kent belleği yara alır.

Büyük bir hızla kent belleğine dair öğelerin değiştirildiği, dönüştürüldüğü ya da yok edildiği, insanın yer yön duygusunun bile alt üst edildiği bugünlerde yalnızca kent belleği değil; anıları ve değerleri ortaklaştıran toplumsal bellek de yaralanıyor.

Böylesi yıkımların ve yeniden yapımların tanıkları olarak, beraber düşlemeye ve hatırlamaya her zamankinden daha çok ihtiyaç duyuyoruz. Kent Düşleri Atölyelerinde 13 yıldır karşılaşmanın, paylaşmanın, özgürlüğün ve barışın mekanlarını ele alıyor ve birlikte yaşanılan, bir araya gelinen, anılar biriktirilen meydanları, mahalleleri, sokakları düşlüyoruz. Bu yıl ise “mekân ve bellek” teması altında geçmiş ve gelecek düşlerimizi bir araya getirmeye, hatırlamaya ve hatırlatmaya çağırıyoruz.