Kent Düşleri Atölyeleri, her yıl farklı disiplin alanlarının entelektüel birikimini bir araya getirerek öğrencilerin katılımıyla İstanbul’a dair zengin tartışma ortamları oluşturmayı hedefler. Bu süreçte, katılımın yoğun olduğu ve özveriyle çalışılan atölye sürecinin ürünü olan öğrenci çalışmaları, XVII. Kent Düşleri Atölyesi e-Kitabı içinde paylaşılacaktır.

XVI. Kent Düşleri Atölyesine ve içeriğine katkıda bulunan tüm yürütücülere ve öğrencilere, değerli emekleri, katılım ve katkıları için bir kez daha teşekkür ederiz.

Bu yılki teması “Kentsel Dirençlilik” olarak belirlenen Kent Düşleri Atölyelerinde, her yıl olduğu gibi farklı disiplin alanlarının entelektüel birikimi atölye süreçlerini besleyecek ve öğrencilerin katılımıyla İstanbul’a dair zengin tartışma ortamları yaratılacaktır.

Sizi, İstanbul’a dair gözlemlerinizi, okumalarınızı ve düşlerinizi istediğiniz araçlarla aktarmanıza olanak sağlayacak bu çalışmada katılımcı olmaya davet ediyoruz.

Farklı yarıyıl düzeylerinin buluştuğu Kent Düşleri Atölyeleri’ne ön kayıt için son başvuru tarihi 16 Haziran 2023, kesin kayıt için son başvuru tarihi 23 Haziran 2023 olarak belirlenmiştir.

Üniversitelerinizde staj kapsamında değerlendirilebilen Kent Düşleri Atölyeleri’ne katılım için Mimarlar Odası öğrenci üyesi olmak yeterlidir. Öğrenci üyelikle ilgili bilgilere http://www.mimarist.org/ogrenci-uyelik/ adresinden ulaşabilirsiniz.

Atölyeler ücretsizdir. Başvuru formunu eksiksiz dolduran her öğrenci, herhangi bir elemeye tabi tutulmaksızın kontenjan dolana kadar kayıt yaptırma hakkına sahiptir.

Atölyelerin toplam kontenjanı 50 kişi ile sınırlandırılmış olup, ayrıca okul ve dönem kontenjanları da belirlenmiştir. Başvurulardaki yoğunluğa göre okul ve dönem kontenjanları dikkate alınacaktır. Atölyelere katılım için 1. sınıfı bitirmiş olma şartı aranmaktadır.

Atölyelere katılmak isteyen öğrencilerin https://kentdusleri.mimarist.org/ adresindeki başvuru formunu doldurarak 16 Haziran 2023 tarihine kadar ön kayıt yaptırmaları gerekmektedir. Ön kayıt yaptıran tüm öğrenciler kesin kayıt yaptırma hakkına sahip olacaktır.

Ön kayıt işlemini tamamlamış öğrenciler 16.06.2023-23.06.2023 tarihleri arasında şubemize gelerek kesin kayıtlarını yaptırabileceklerdir. Kesin kayıt sonrası kontenjan aşılması durumunda, kayıt yapma sırası esas alınacaktır.

Öğrenci üye olmayan katılımcılar kesin kayıttan önce öğrenci üye kayıtlarını yaptırabilirler.

Kent Düşleri Atölyeleri ile ilgili tüm bilgilere www.mimarist.org adresinden ulaşabilirsiniz.

Staj:

Atölyelere staj kapsamında katılan öğrencilerin aşağıdaki konulara özen göstermesi gerekmektedir:

– Staj başvuru formlarının eksiksiz doldurulmuş olması ve onay sonrası bir kopyasının Oda’ya bırakılması,

– Atölye çalışmaları süresince staj defterlerinin düzenli doldurulması,

– Atölye sonunda staj defteri ve staj değerlendirme formunun Oda tarafından onaylanmadan önce grup yürütücülerinden en az birine onaylatılması,

– Atölye bitiminden itibaren en fazla iki ay içerisinde staj defterlerinin Oda onayına sunulması.

Başvuru formu için buraya tıklayabilirsiniz…

Bilgilerinize sunuyor, katılımınızı diliyoruz.

Saygılarımızla,

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

Tema Hakkında

“Kentsel Dirençlilik”

21.yy, tüm dünyada çoklu krizleri ve beraberinde getirdiği yıkımları deneyimlediğimiz bir çağ. İstikrar, güven, denge gibi olumlu olguları pek çok alanda geçersiz kılan bu krizler ortamı; iklim krizi, afetler, savaş ve göçler gibi birbiri ile ilişkili olayların şekillendirdiği bir belirsizlik ortamında yaşamamıza yol açıyor.

Doğal eşiklerine dayanan, sınırlı kaynakları dengesiz bir şekilde tüketilen gezegenin yüzleştiği ani ve uzun vadeli afetlerden, bu afetlerin felaketlere dönüştüğü coğrafyalara, topluluklara uzanan hem kitlesel hem de bireysel yansımaları her geçen gün daha keskin hissedilen bu krizler ortamı, özgün tanımlara ve çözümlere ihtiyaç duyuyor.

Dirençlilik (resilience), içinde bulunduğumuz bu belirsizlik koşullarının tanımlanması ve çözümü için sıklıkla kullanılan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.  Latince kökeni “resi-lire” ve kelime anlamı “eski haline sıçramak” olan bu kavram, ekolog Holling tarafından, mühendislik dirençliliği ve ekolojik dirençlilik olmak üzere ikiye ayrılarak tarif edilmiştir. Holling’e göre mühendislik dirençliliği, sistemin şok sonrası yeniden dengeye dönmesi; ekolojik dirençlilik ise sistemin işlerliğine devam ettiği herhangi başka bir denge durumuna gelmesidir. Kavramın sosyal sistemlere uyarlanması ile ortaya çıkan sosyo-ekolojik dirençlilik ise sistemin dengeye dönmesinden ziyade başka bir şeye /sisteme dönüşecek kadar bozulmadan işlerliğinin devam etmesine vurgu yapan, sistemin etkilerini absorbe etme, onlarla birlikte kendini organize edebilme, öğrenme ve adapte olma becerisi olarak tarif edilmektedir.[1]

Tüm bu tanımların bütüncül bir yaklaşımı; yakın zamanda deneyimlediğimiz çok yıkıcı depremlerin ardından gündeme gelen yapısal / mühendislik tartışmaları, halihazırda aşırı sıcaklar, kuraklık, orman yangınları gibi iklim krizi etkileri ile yok olan doğal alanlar ve canlılar, doğal ve insan kaynaklı afetlerin yol açtığı kitlesel göçler, kırılgan grupların daha da kırılganlaşması gibi, birbiri ile ilişkili tüm olayları ele almamızda bir perspektif sunma potansiyeli taşımaktadır.

Kentleri; fiziksel/doğal/ekonomik/toplumsal bir sistem olarak ele aldığımızda; geçmiş, güncel ve gelecek krizlere/belirsizliklere karşı nasıl kırılganlıklar, alt üst oluşlar ve yeni dengeler söz konusu olabilir? Çok farklı bakış açıları ve odak noktaları etrafında ele alınma, zihin açıcı tespit ve öneriler sunma potansiyeli sunan bu kavramı, XVI. Kent Düşleri Atölyeleri kapsamında ele almayı anlamlı buluyoruz.

[1]Gerçek, D. (2021). 21.Yüzyıl ve Dirençli Kentler. Mimarlık, 417, 39–42.

Kent Düşleri Atölyeleri-XV “Kentsel Boşluk Sergisi”, 22 Aralık 2022 tarihinde Okan Üniversitesi’nde açıldı. Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi’nin ev sahipliğini yaptığı sergi, fakültenin giriş katında 30 Aralık tarihine dek ziyaretçilerini ağırladı.

Sergi hakkında

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi’nin, mimarlığın kamusal ve toplumsal sorumluluklarına yönelik farkındalık yaratmak amacıyla 2005 yılından beri düzenlediği, Kent Düşleri Atölyeleri’nin XV’incisi “boşluk” teması ile gerçekleştirilmişti. Aynı adı taşıyan sergi de, bu atölyelere ilişkin sonuç ürünlerinden oluşuyor.

Mimarlar Odası mekânlarında gerçekleşen ve farklı yarıyıl düzeylerinde ve farklı disiplinlerden katılımcı-öğrencilerin bir araya geldiği atölye çalışmaları, düzenleme kurulu dışında farklı üniversitelerden çok sayıda akademisyen ve serbest çalışan mimarın katılımı ile hayata geçiriliyor.

Kent Düşleri Atölyeleri XIII’te “Mekân ve Bellek” teması çerçevesinde çalışan öğrenciler, yedi ayrı atölye grubuna ayrılarak İstanbul’un farklı bölgelerini tema kapsamında anlamaya ve bu mekanlara dair düşlerini üretmeye odaklandılar. Mimarlığın çeşitli alanlarından ve farklı disiplin alanlarından yürütücülerin katkılarıyla verimli ve keyifli bir atölye dönemi daha geride kaldı.

Kent Düşleri Atölyeleri’nin daha dinamik bir süreçle sürdürülmesi ve tüm atölye gruplarındaki öğrencilerin düzenli olarak bir araya gelişlerinin sağlanması için program içerisinde çok sayıda ortak seminerler ve ortak atölyeler kurgulandı. Dört hafta süren atölyeler boyunca gerçekleştirilen ortak seminerler aracılığıyla öğrencilerin temaya ilişkin kavramsal çerçeve geliştirmelerine katkıda bulunuldu. Haftada bir ila iki gün düzenlenen ortak atölyelerde ise hem öğrencilerin atölye kapsamında sürdürdükleri çalışmalarını destekleyecek hem de farklı disiplin alanlarından katkılarla kişisel ve mesleki gelişimlerine faydalı olabilecek üretimler gerçekleştirildi.

Atölye çalışmalarının ilk haftası Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Esin Köymen’in “Kent, Mimarlık ve Mimarlar Odası” başlıklı sunuşu ile başladı. Ardından Mimar- Koruma Uzmanı Doç. Dr. Gül Köksal “AKM ve Narmanlı Hanı Üzerinden Güncel Kentsel Bellek ve Ortak Değer Tartışmaları” başlıklı seminer sunumunu gerçekleştirdi. Sunuşlardan sonra Yıldız Teknik Üniversitesi Tiyatro Topluluğu’ndan yürütücülerle “Beden Atölyesi” adlı çalışmayı gerçekleştiren öğrenciler hem birbirleriyle tanışma hem de beden ve ses kullanımı üzerine egzersiz yapma fırsatı buldular. Öğrenciler aynı hafta gerçekleştirilen “Heykel”, “Fotoğraf”, “Eskiz” ve “Grafiti” atölyelerinde ise form oluşturma ve görsel ifade üzerine çalıştılar.

İkinci haftaya Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü öğretim üyesi Prof. Nilüfer Ergin Doğruer’in “Mekân ve Bellek İlişkisinin Açık Alan Heykelinde Yorumlanışı” başlıklı seminer sunumu ile başlayan öğrenciler bir yanda atölye gruplarındaki çalışmalarını sürdürürken bir yandan da “Video-Grafik”, “Çember”, “Karikatür” ve “Grafiti” başlıklı tek günlük ortak atölyelere katıldılar.

Üçüncü haftada Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yönetim Kurulu İkinci Başkanı Sinan Omacan’ın “Neoliberal Kent ve Mimarlık” başlıklı seminer sunumu ile İstanbul Üniversitesi Kentleşme ve Çevre Sorunları Anabilim Dalı’ında öğretim üyesi ve Şehir Plancısı Doç. Dr. Pelin Pınar Giritlioğlu’nun “Hafıza Mekanlarına İdeoloji, Mekân ve Bellek İlişkisi Üzerinden Bakmak” başlıklı seminer sunumu gerçekleşti. Aynı hafta “Strüktür”, “Heykel”, “Çember” ve “İllüstrasyon” başlıklı ortak atölyeler düzenlendi.

Atölyelerin son haftası olan dördüncü haftada ise Mimarlar Odası Trakya Bölge Temsilciliği’nden Ayça Yazıcı “Mimari Sunum Teknikleri” başlıklı seminer sunumunu yaptı. Öğrenciler son hafta boyunca atölye gruplarında geliştirdikleri fikirlerini ve üretimlerini sunmak üzere çalıştılar. Atölyelerin son günü olan 3 Ağustos Cuma günü, her bir atölye grubunun yaptığı sunumların ardından öğrencilere ve yürütücülere katılım belgeleri verilmesinin ardından gerçekleştirilen kokteyl ile Kent Düşleri Atölyeleri XIII sona erdi.

Tema metnine aşağıdaki link aracılığıyla ulaşabileceğiniz Kent Düşleri Atölyeleri’nde katılımcı öğrenciler, belirlenen ana tema çerçevesinde farklı çalışma alanlarını barındıran 7 ayrı atölye olarak çalışacaklar. Bu atölyeler, çok sayıda akademisyen ve serbest çalışan meslektaşımızın ve farklı disiplinlerden uzmanların birikim ve deneyimi eşliğinde yürütülecek.

Atölye süresince gerçekleştirilecek ortak program çerçevesinde, farklı disiplin alanlarından sunuşlarla atölye süreçleri beslenecek ve öğrencilerin çalışmalarına destek olacak.

Kent Düşleri Atölyeleri XIII teması için tıklayınız…

Atölyenin üçüncü hafta içeriği şu şekilde:

Zihnimizde doğumdan ölüme birçok anı birikir. Çok azı her zaman anımsanmaya hazırdır; çoğu ise kimi unsurların yardımıyla anımsanır. Belleğimiz, anılarımızın bizim için anlamlı olmaya devam etmesini sağlar. O olmadan yaşadıklarımızı önceden belirlediğimiz bir anlama oturtamayız, devamlı olarak yeni anlamlar üretmemiz gerekir, ki bu da anlamın (kavramın) bir süre sonra yok olmasına neden olur.

Kentlerin de tıpkı insanlar gibi, bellekleri vardır. Kentin belleğini oluşturan öğelerden birinin yok olması; yok olan öğenin zihinsel varoluşunu geriye doğru yolculuğa çıkarır. Belirli bir süre sonra bu yolculuk, artık o öğeyi zihinde görünmez kılar. Kent belleği yara alır.

Büyük bir hızla kent belleğine dair öğelerin değiştirildiği, dönüştürüldüğü ya da yok edildiği, insanın yer yön duygusunun bile alt üst edildiği bugünlerde yalnızca kent belleği değil; anıları ve değerleri ortaklaştıran toplumsal bellek de yaralanıyor.

Böylesi yıkımların ve yeniden yapımların tanıkları olarak, beraber düşlemeye ve hatırlamaya her zamankinden daha çok ihtiyaç duyuyoruz. Kent Düşleri Atölyelerinde 13 yıldır karşılaşmanın, paylaşmanın, özgürlüğün ve barışın mekanlarını ele alıyor ve birlikte yaşanılan, bir araya gelinen, anılar biriktirilen meydanları, mahalleleri, sokakları düşlüyoruz. Bu yıl ise “mekân ve bellek” teması altında geçmiş ve gelecek düşlerimizi bir araya getirmeye, hatırlamaya ve hatırlatmaya çağırıyoruz.

Tema metnine aşağıdaki link aracılığıyla ulaşabileceğiniz Kent Düşleri Atölyeleri’nde katılımcı öğrenciler, belirlenen ana tema çerçevesinde farklı çalışma alanlarını barındıran 6 ayrı atölye olarak çalışacaklar. Bu atölyeler, çok sayıda akademisyen ve serbest çalışan meslektaşımızın ve farklı disiplinlerden uzmanların birikim ve deneyimi eşliğinde yürütülecek.

Atölye süresince gerçekleştirilecek ortak program çerçevesinde, farklı disiplin alanlarından sunuşlarla atölye süreçleri beslenecek ve öğrencilerin çalışmalarına destek olacak.

Kent Düşleri Atölyeleri teması için tıklayınız…
Atölye programı ve atölye yürütücü listesi ise aşağıdaki gibi:

3 TEMMUZ PAZARTESİ
10.00 – 11.45 Açılış, tanışma ve Dünden Bugüne Kent Düşleri Atölyeleri sunumu
11.45 – 12.00 Ara
12.00 – 13.30 Doç. Dr. OĞUZ HAŞLAKOĞLU/ Ressam-Sanat Felsefesi, İTÜ
“Bir” Arada “Çok” Olmak: Oluşu Paylaşım
13.30 – 14.30 Öğle arası
14.30 – 15.30 MELEK TOPRAK/ Sosyolog
Hafıza Mekanlarından Kente Bakmak
15.30 – 15.45 Ara
15.45 – 17.00 Grup dağılımları ve yürütücülerle tanışma

10 TEMMUZ PAZARTESİ
10.00 – 12.00 BÜLEND TUNA/ Mimar
Dünyada ve Türkiye’de Mimarlık Ortamı
ÖNCÜL KIRLANGIÇ/ Mimar
Alternatif Mimarlık Pratikleri
12.00 – 13.00 Öğle arası
13.00 – 17.00 Doç. Dr. EMRAH ACAR/ Mimar
Tarihsel Sürecin Bir Parçası Olarak Paylaşımcı Mimarlık

14 TEMMUZ CUMA
10.00 – 17.00 Ara Sunuşlar

17 TEMMUZ PAZARTESİ
10.00 – 11.00 Doç. Dr. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU/ Şehir Plancısı, İÜ
İktidarın Mekansal Örgütlenmesinde Planlama ve Mimarlığın Araçlaştırılması: Hafıza Mekanları Üzerinden Bir Okuma
11.00 – 12.30 MERVE AKDAĞ ÖNER/ Mimar
“Tanı, Keşfet, Düşlerinle Tasarla”
12.30 – 13.30 Öğle arası
13.30 – 17.00 ORTAK ATÖLYE ÇALIŞMASI

24 TEMMUZ PAZARTESİ
10.00 – 12.00 Doç. Dr. KEVSER ÜSTÜNDAĞ/ Şehir Plancısı, MSGSÜ
“5 Duyu ve Kent”
12.00 – 14.00 Öğle arası
14.00 – 16.00 AHMET TÜRK/ Ses Mühendisi
“İşitsel Deneyim- Sesin Oynadığı Rol”
16.00 – 18.00 Ara
18.00 – 21.30 MELİHA SÖZERİ-SERNAZ DEMİREL-TAN TEMEL-YİĞİT ÖZATALAY
“Çizim-Mekan-Müzik-Beden-Dans-Performans”

28 TEMMUZ CUMA
10.00 – 17.00 Sunuşlar

ATÖLYE 1
Yılmaz Değer
Ahmet Beykan
Oğuz Ayata
Eser Yağcı
Gülnaz Güzeloğlu
Hasan Murad Adalı
Ceren Doğan
Delal Başeğmez

ATÖLYE 2
Ürün Biçer Özkun
Sezgin Bilgin
Yasemin Dura
Deniz Öztürk
Fernaz Öncel
Elif Kısar
Göknur Kayır

ATÖLYE 3
Kubilay Önal
Gülay Uyan
Efsun Ekenyazıcı Güney
Nazmiye Rasimoğlu
Fadime Yalçınkaya
Şeyda Albayrak
Zeynep Dündar
Meliha Sözeri
Önder Bekel
İlayda Karaca

ATÖLYE 4 (Bakırköy Bakırköy BKBT)
Ayça Yazıcı
Nazlı Arslan
Ömür Karamaz
Esin Yılmaz
Erdinç Özdemir
Hasan Taştan
Hazem Hafız
Gizem Özer
Berrak Kırbaş
Neslinur Hızlı
Ömer Mutlu
Emre Yılmaz
Deniz Aydın

ATÖLYE 5 (Kadıköy BKBT)
Aysel Can Ekşi
Behiç Can Aldemir
Bilgen Ataç
Ceren Hamiloğlu
Elifcan Güner
Erkan Gültekin
Erol Türkmen
Hülya Pekşen Yavuz
Mehmet Bozkurt
Mehtap İnan
Merve Aslı Kara
Meryem Melis Cihan
Sibel Pamukçu
süreyya Temircan Çolak
Tülay Öztoprak

ATÖLYE 6
Ayşe Mücella Yapıcı
Öncül Kırlangıç
Aydın Meltem
Pınar Giritlioğlu
Melek Toprak
Bilge Ekin İnan
Dicle Erdoğan
Burcu Ölçer

Geçtiğimiz 12 yıl boyunca İstanbul’un pek çok sokağını, meydanını, mahallesini, ilçesini mekan edindik; mekanlarla birlikte insanları görmeye, duymaya, anlamaya ve dokunmaya çalıştık…

Tarihimizi ve kültürümüzü barındıran mekanlar hızla değişmekteydi, hafızamızı korumak ve ortaklaştırmak için biriktirdik düşlerimizi…

Kent mekanlarına eşit ve özgür bir şekilde erişim kısıtlıydı; kimi zaman meydanlar kapatılıyordu, kimi zaman deniz kıyısına ulaşmak mümkün olmuyordu, kimi zamansa insanlara “burada yaşayamazsın” deniliyordu. Yaşamda olduğu gibi mekanda da adil bir paylaşıma inandık, eşit ve özgür mekanların düşlerini kurduk…

Dünya ne yazık ki pek iyi bir yer değildi bu aralar, savaşlar ve yıkımlar görüyorduk sürekli ve yuvalarından ayrılmak zorunda kalan insanlar; yine düşler kurarak dertlerini paylaştık yerinden yurdundan edilenlerin…

Biz kenti insanlarla, kedilerle, köpeklerle, martılarla, ağaçlarla, kısacası tüm canlılarla anlam bulan bir mekan olarak gördük hep, ancak hep birlikte paylaştıkça güzelleşen bir mekan…

Bu nedenle Kent Düşleri Atölyeleri’nin bu yılki konusu “Paylaşmak” olsun dedik; kentimizin sokaklarında, meydanlarında, kıyılarında, parklarında, mahallelerinde yaşama ve mekana dair paylaştığımız ve paylaşabileceğimiz tüm güzellikleri birlikte düşleyebilelim diye…