Danıştay 6’ncı Dairesi, kararında mahkeme kararına karşı süresi içerisinde temyiz yoluna başvurulmadığını ve bu nedenle kararın kesinleştiğini belirtti. Karar düzeltmenin ancak haklılık durumuna göre temyiz yoluna gidildikten sonra başvurulabilecek bir kanun yolu olduğu da kaydedildi. Daire’nin söz konusu kararıyla Ataköy kıyı çizgisinin hatalı olduğuna ilişkin İstanbul 9. İdare Mahkemesi’nin 11 Temmuz 2017’de verdiği iptal kararı da kesinleşmiş oldu.

Ne olmuştu?

Ataköy 1’inci Kısım Koruma ve Güzelleştirme Derneği, Bakırköy ilçesinde bulunan Ataköy sahilindeki yapılaşmalara inşaat ruhsatları verilirken dayanak gösterilen, İstanbul Valiliği Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından 2004’te belirlenen kıyı kenar çizgisiyle ilgili 2010’da dava açmıştı. Dernek, dava dilekçesinde kıyı kenar çizgisinin bilimsel ölçütlere dayanılmadan yanlış belirlendiğini ve kamuya açıldığını, Ataköy sahiline inen beton bloklara kuralsız ve kıyıyı kapatacak bir biçimde izin verilmesi sonucunu doğurduğunu belirterek iptalini talep etmişti. Mimarlar Odası da davaya müdahil olmuştu.

Dava kapsamında İstanbul Üniversitesi’nce kıyı kenar çizgisiyle ilgili bir bilimsel rapor da hazırlanmıştı. Raporda “yeni kıyı kenar çizgisi bilimsel verilere dayanmadığından ilgili bakanlık komisyonlarınca bilimsel yöntemlere göre yeniden çizilmesinin gerektiği tespiti yapılmıştır.” denilmişti.

Söz konusu rapora karşın İstanbul 9’uncu İdare Mahkemesi de yeni kıyı kenar çizgisine zamanında itiraz edilmediği gerekçesiyle davayı reddetmişti. Ancak Danıştay 14’üncü Dairesi, 23 Aralık 2015’te kararı bozarak mahkemeye geri göndermişti. Dosyayı yeniden görüşen İstanbul 9’uncu İdare Mahkemesi, 30 Haziran 2017’de dava konusu işlemin iptaline karar vermişti. Kararda, Valilikçe oluşturulacak komisyon tarafından inceleme ve gerekli tespitler yapıldıktan sonra bunun sonucuna göre ilgili mevzuatta belirtilen yasal prosedür uygulanmak suretiyle işlem tesisi gerekirken bu yola başvurulmaksızın işlem tesis edildiği ve bunda hukuka uyarlık görülmediği belirtilmişti. Danıştay 6’ncı Dairesi de bu kararı 26 Şubat 2020’de onamıştı.

Halkın kıyıya ulaşımının neredeyse imkansız hale geldiği Ataköy’de Dati Holding tarafından iki yıl önce hayata geçirilen ve içinde üç katlı ticaret ve eğlence merkezi, iki katlı lokanta ve gazino, iki katlı kongre merkezi, beş katlı yönetim ofisi, beş tekne satış ofisi, 724 ve 320 araçlık otopark ile yüzme havuzlarının bulunduğu Mega Yat Limanı projesi için “ÇED gerekli değildir” kararı verilmişti.

Ataköy sahilinde 140 dönüm araziye yapılan bu proje için 24 saat aralıksız dolgu yapılmış, Anadolu Yakası’ndan gemilerle hafriyat kamyonları taşınmıştı. Yapılan dolgu nedeniyle Ataköy sahil şeridinin doğal şekli de değişmişti.

TMMOB’ye bağlı Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi, geçen yıl 7 Ocak tarihinde verilen “ÇED gerekli değildir” kararına karşı dava açtı.

Tanıtım dosyasında inşaat alanına dair bilgi yok

İstanbul 8’inci İdare Mahkemesi dava konusuyla ilgili bilirkişi raporu hazırlanmasını talep etti. Uzmanlarca mahkemeye sunulan raporda ÇED dosyasına ilişkin şu eksiklikler sıralandı:
-Projenin toplam oturum alanının 135 bin metrekare, toplam proje alanının 210 bin 254 metrekare olduğu, önerilen yapıların toplam oturum oranı yüzde 64.3’e ulaştığı ancak proje tanıtım dosyasında binaların üçüncü boyutuna ve toplam inşaat alanına dair bilgi bulunmadığı,
-Alanın konum olarak önemli ulaşım ağları, kavşak noktalarına, Galeria AVM, Ataköy toplu konutlarına yakın olması nedeniyle önerilen kullanımların ulaşıma ve yakın çevreye etkisinin proje tanıtım dosyasında açıklanmadığı,
-Tanıtım dosyasında yer alan bilgilerde eksik ve yanlışlıkların olduğu,

Dosyada alanda bulunan ikinci sınıf eski eser yok sayılmış

-Dolgu alanının olmadığı ve alanda korunacak Kültür ve Tabiat Varlığı olmadığı belirtildiği, oysa 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanların proje alanı ve dava dosyasındaki belgelerden alanın dolgu alanında kaldığı,
-165 ve 166 sayılı parsellerde 2. Sınıf eski eser bulunduğu ancak tanıtım dosyasında bu eserlerin varlığının belirtilmediği, projenin alandaki kültür varlıklarına olan etkisinin değerlendirilmesine yönelik bir açıklamaya yer verilmediği,
-Konuyla ilgili Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kararının da olmadığı, bu nedenle ÇED Yönetmeliğinde belirtilen kriterlere uyulmadığı.

Mahkeme: Yeni bir ÇED raporu hazırlansın

Bilirkişi uzmanları belirtilen eksikler nedeniyle 137, 142, 144, 165 ve 166 parsellerde yapılması planlanan İstanbul Turizm Merkezi projesinin çevre üzerinde olumsuz etkilerinin olacağı ve söz konusu proje için ÇED’in gerekli olduğu yönünde görüş bildirdi.

İstanbul 8’inci İdare Mahkemesi de raporun esas alınabilecek nitelikte olduğunu belirterek dava konusu projenin çevre, kıyı ve Kültür ve Tabiat Varlıkları yönünden önemli çevresel etkilerinin olacağı hususları dikkate alındığında çevresel etki değerlendirmesinin yapılmasını ve yeni bir ÇED raporu hazırlanması yönünde karar vererek, “ÇED gerekli değildir” kararını 16 Mayıs tarihinde oybirliğiyle iptal etti.