Patrick Coulombel, Salma Samar Damliji, William Higgins, Ghada Farouk Hassan ve Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) Konseyi II. Bölge üyesi Prof. Dr. Ayşen Ciravoğlu’nun jüri üyesi olarak yer aldığı yarışmada, Ron Wickman ise yedek jüri üyesi olarak görev aldı.

Yarışma ile dünyanın dört bir yanından genç mimarlar; sürdürülebilirlik, toplumsal katılım ve uzun vadeli iyileşmeye odaklanarak, 2023 yılında Fas’ta meydana gelen depremin ardından ortaya çıkan sorunlara yönelik yenilikçi ve dayanıklı mimari çözümler önermeye davet edildi. Doğal ve insan kaynaklı krizler arasındaki karmaşık karşılıklı ilişkilere dikkat çekmeyi amaçlayan yarışma, iyileştirici, koruyucu ve yenileyici nitelikler taşıyan vizyoner önerilerin geliştirilmesini hedefliyordu.

Sonuçları kısa süre önce açıklanan yarışma, Haziran ayında Barselona’da gerçekleştirilecek ödül töreniyle tamamlanacak; ödüller sahipleriyle burada buluşacak.

Ödüller
• First Prize: Tran Huu Khoa (Vietnam)
• Second Prize: Patrick Yakana Baliaba, with Sidoine Baudrel Nde Keulek and Lizette Marlaine Tsafack Donfack (Kameron)
• Third Prize: Oğuzhan Safa Yağcılar (Türkiye)
• Fourth Prize: Asude Gündoğdu ve Sefa Cengiz Okan (Türkiye)
• Fifth Prize: Uğur Özkalaycı, Müge Uysal ve Şevval Tatar ile birlikte (Türkiye)

Mansiyonlar
• Mahdi Bayat, with Zahra Lak (İran)
• Esraa Elazab, with Ahmed Hassan (Mısır)
• Agustin Camicha, with Alejandro Rodriguez Silva and Fatima Gomez Rodriguez (Arjantin/İspanya)
• Dang Le Nhu Ngoc, with Tran Khoa Thanh (Vietnam)
• Dao Duy Tung, with Duong Ngoc Huy and Pham Nguyen Tung Chi (Vietnam)

Birleşmiş Milletler HABITAT Uzmanlar Forumu; 2030 sonrası Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin, özellikle sürdürülebilir kentler ve topluluklar ile ilgili 11 no.lu hedefin geleceğine dair görüş ve değerlendirmeleri almak üzere çalışma yürütüyor. Uluslararası Mimarlar Birliği adına Konsey üyesi Prof.Dr. Ayşen Ciravoğlu’nun da görev aldığı Forum, ilgili meslek alanlarından uzmanlara yönelik hazırladığı anketle uzman görüşlerini alarak çalışmaları geliştirmeyi hedefliyor.

HABITAT Uzmanlar Forumu 1999 yılında BM-HABITAT himayesinde İnsan Yerleşimleri Uzmanları ve BM HABITAT arasında disiplinler arası bir ortaklık olarak kurulmuştur. Habitat Uzmanlar Forumu, sürdürülebilir kentleşme ve adil insan yerleşimleri gelişiminin sağlanmasını teşvik etmek amacını gütmektedir. Forum, sürdürülebilir kentleşmenin ve eşitlikçi insan yerleşimleri gelişiminin sağlanmasını teşvik etmeyi hedefler. Habitat Uzmanlar Forumu, demokratik, kar amacı gütmeyen, politik olmayan ve hükümet dışı olan İnsan Yerleşimleri Uzmanlarının uluslararası derneklerinin gönüllü bir birlikteliğidir. Forum, sürdürülebilir kentsel gelişmenin ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel boyutlarıyla ilgilenmektedir.

Birleşmiş Milletler Habitat Uzmanlar Forumu’nun uluslararası düzeyde tüm ülkelerin katılımına yönelik olarak düzenlediği ankete katılarak katkı sağlamak için lütfen tıklayınız.

Son dönemde yerel yönetimlere dönük müdahaleler, yalnızca belirli kurum ve kişileri hedef alan idari ya da hukuki girişimler olarak değerlendirilemez. Özellikle 2013 yılından itibaren giderek yaygınlaşan kayyım uygulamalarıyla başlayan süreç, önce belirli bölgelerdeki belediyeleri hedef almış, ardından farklı kentlere yayılarak yerel yönetim anlayışına yönelik kapsamlı bir müdahale biçimine dönüşmüştür. Bu gelişmeler, halkın demokratik iradesiyle seçilmiş yerel yönetimlerin işleyişini sekteye uğratan, yerel demokrasiyi zedeleyen ve kamu vicdanında ciddi kaygılar yaratan bir sürecin parçası olarak görülmektedir.

Yerel yönetimler, demokratik toplum düzeninin en temel yapı taşlarından biridir. Kentlerin geleceğine ilişkin kararların, o kentte yaşayan yurttaşların iradesiyle belirlenmesi; katılımcı, şeffaf ve hesap verebilir yönetim anlayışının temel gereğidir. Halkın oylarıyla seçilmiş belediye başkanlarının ve yerel yöneticilerin, henüz yargı süreçleri tamamlanmadan görevlerinden uzaklaştırılması, yerlerine kayyım atanması, tutuklanması ya da kamuoyu önünde suçlu ilan edilmesi; hukuk devleti ilkesini, masumiyet karinesini ve demokratik temsil anlayışını açık biçimde zedelemektedir.

2013 sonrasında yerel yönetimlere yönelik geliştirilen müdahale pratikleri, yalnızca belirli belediyelerle sınırlı kalmamış; zaman içerisinde farklı kentlerde ve farklı ölçeklerde uygulanarak merkezi yönetimin yerel demokrasi üzerindeki etkisini artıran bir yönelime dönüşmüştür. Bu durum, yerel yönetimlerin özerkliğini zayıflatmakta ve seçimlerle ortaya çıkan halk iradesinin idari kararlarla etkisizleştirilmesine zemin hazırlamaktadır.

Yargılama süreçleri sonuçlanmadan verilen idari kararlar, hukuk devleti ilkesinin en temel unsurlarından biri olan adil yargılanma hakkı ile bağdaşmamaktadır. Hukukun siyasal müdahalelerin aracı haline getirilmesi, yalnızca ilgili kişiler açısından değil, toplumun tamamı açısından güvensizlik ve belirsizlik yaratmaktadır.

Özellikle belediyelere yönelik operasyonlar kapsamında görevlerini kamusal sorumluluk çerçevesinde yürüten mimar, mühendis ve şehir plancılarının da benzer yöntemlerle görevden uzaklaştırılması, gözaltına alınması ya da tutuklanması; meslek insanlarının kamusal görevlerinin kriminalize edilmesi anlamına gelmektedir. Kentlerin planlanması, kamusal hizmetlerin yürütülmesi ve yerel yönetimlerin teknik işleyişinde sorumluluk üstlenen meslek insanlarına yönelik bu uygulamalar, yalnızca bireysel hak ihlali değil, aynı zamanda kamu yararını önceleyen mesleki faaliyetlere dönük bir baskı biçimidir.

Yerel yönetimlerin işlevsiz hale getirilmesi yalnızca belediyeleri değil, doğrudan kent halkını cezalandıran bir sonuç doğurmaktadır. Belediyelerin hizmet üretme kapasitesinin sınırlandırılması; sosyal hizmetlerden altyapıya, çevresel planlamadan kamusal yatırımlara kadar geniş bir alanda halkın gündelik yaşamını doğrudan etkilemektedir.

Bu tür uygulamalar, halkı bezdirmeyi, korkutmayı ve siyasal tercihleri baskı yoluyla dönüştürmeyi hedefleyen antidemokratik bir yaklaşımın göstergesi olarak değerlendirilmektedir. TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi olarak, demokratik toplum düzeninin vazgeçilmez unsurlarından biri olan yerel yönetimlerin bağımsızlığının ve işleyişinin korunmasının yaşamsal önemde olduğunu vurguluyoruz. Kentlerin yönetimine ilişkin kararların, halkın iradesine rağmen merkezi müdahalelerle şekillendirilmesi kabul edilemez. Kayyım uygulamalarının ve yerel yönetimlere yönelik idari müdahalelerin olağan bir yönetim pratiği haline gelmesi, yalnızca kurumları değil, doğrudan demokratik toplum düzenini tehdit etmektedir.

Kent hakkını, demokratik katılımı, hukukun üstünlüğünü ve halk iradesini savunan bir meslek örgütü olarak; yerel yönetimlere, seçilmişlere ve kamusal sorumluluk taşıyan mimar, mühendis ve şehir plancılarına yönelik baskılara karşı durduğumuzu kamuoyuna duyuruyoruz.

Demokratik toplumların temel güvencesi, halkın iradesine saygıdır. Seçilmiş yöneticilere ilişkin kararların, bağımsız ve tarafsız yargı süreçlerinin tamamlanmasının ardından verilmesi gerekmektedir. Aksi halde, demokratik temsil mekanizmalarının zayıflatılması ve yerel yönetimlerin işlevsizleştirilmesi yalnızca kurumları değil, toplumun demokratik geleceğini de tehdit edecektir.

Mesleğimizi, Kentimizi, Halkın İradesini Savunuyoruz!

Kamuoyuna saygıyla sunarız.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlar, yalnızca ağır sanayi ya da inşaat işçilerini değil; mimarları, mühendisleri ve şehir plancılarını da doğrudan etkilemektedir. Özellikle yapı üretim süreçlerinin hızlandığı, denetim mekanizmalarının zayıflatıldığı ve kamusal sorumluluğun piyasa koşullarına terk edildiği bir ortamda, teknik elemanlar ciddi riskler altında çalışmak zorunda bırakılmaktadır.

Mimarlar, mühendisler ve şehir plancıları; şantiyelerde, saha denetimlerinde, proje uygulama alanlarında ve yapı üretim süreçlerinin farklı aşamalarında çoğu zaman gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı koşullarda görev yapmaktadır. Koruyucu ekipman eksikliği, iş güvenliği kültürünün yeterince yerleşmemesi, yoğun çalışma baskısı, güvencesiz istihdam biçimleri ve denetim eksiklikleri; meslek insanlarını doğrudan hayati risklerle karşı karşıya bırakmaktadır.

Bugün, yalnızca işçilerin değil; teknik sorumluluk taşıyan mimar, mühendis ve şehir plancılarının da iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği bir çalışma düzeniyle karşı karşıyayız. Şantiyelerde yaşanan yüksekten düşmeler, elektrik çarpmaları, yapı çökmesi, kontrolsüz ekipman kullanımı ve iş güvenliği önlemlerinin eksikliği nedeniyle meslektaşlarımız yaşamlarını kaybetmekte; bu ölümler çoğu zaman “kaza” olarak tanımlanarak görünmez hale getirilmektedir.

Ancak biliyoruz ki; önlenebilir her ölüm bir iş kazası değil, bir iş cinayetidir. Gerekli tedbirlerin alınmaması, denetimlerin yapılmaması, iş güvenliği süreçlerinin maliyet unsuru olarak görülmesi ve çalışanların yaşam hakkının ikinci plana itilmesi; bu kayıpların temel nedenidir.

İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca mevzuatta yer alan teknik bir zorunluluk değil; aynı zamanda kamusal bir sorumluluk ve temel bir insan hakkıdır. Çalışma yaşamında güvenliğin sağlanması; yalnızca işverenlerin değil, merkezi yönetimin, yerel yönetimlerin ve ilgili tüm kurumların ortak sorumluluğudur.

TMMOB Mimarlar Odası olarak bir kez daha vurguluyoruz: İş cinayetlerinin kader ya da kaçınılmaz sonuçlar olarak görülmesi kabul edilemez. Yapı üretim süreçlerinde görev alan tüm teknik personelin güvenli çalışma koşullarına sahip olması zorunludur.

Bu nedenle;

• İş sağlığı ve güvenliği mevzuatının eksiksiz uygulanmasını,
• Şantiye alanlarında etkin ve bağımsız denetim mekanizmalarının oluşturulmasını,
• Kamu projelerinde ve özel sektörde çalışan mimar, mühendis ve şehir plancılarının iş güvenliği haklarının güvence altına alınmasını,
• Meslek insanlarının güvencesiz ve baskı altında çalıştırılmasına son verilmesini,
• Yerel yönetimlerin ve merkezi idarenin iş güvenliği konusunda daha etkin sorumluluk üstlenmesini,
• İş cinayetlerinin üzerinin örtülmemesini ve sorumluların hesap vermesini talep ediyoruz.

Yaşam hakkı, hiçbir ekonomik çıkarın, hiçbir rant ilişkisinin ve hiçbir piyasa baskısının gerisinde bırakılamaz. Kentleri planlayan, yapıları tasarlayan ve kamusal mekânları üreten meslek insanlarının güvenli çalışma koşullarına sahip olması, sağlıklı ve yaşanabilir kentlerin temel koşullarından biridir.

28 Nisan vesilesiyle, iş cinayetlerinde yaşamını yitiren tüm emekçileri, mimarları, mühendisleri ve şehir plancılarını saygıyla anıyor; güvenli çalışma yaşamı mücadelesini büyütme çağrımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nda; çocukların okullarda, parklarda ve sokaklarda özgürce, eşit ve güven içinde var olabildiği bir ülke ve kent yaşamı dileğimizi yineliyoruz.

23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla egemenliğin millete ait olduğunun ilan edildiği bu anlamlı gün, aynı zamanda geleceğin teminatı olan çocuklara duyulan güvenin ifadesidir.

Bu nedenle, bu günü çocuklara armağan eden Mustafa Kemal Atatürk; ulusal egemenliğin kalıcılığını, onu sahiplenip geliştirecek yeni kuşaklara emanet etmiştir. Bu yaklaşım, egemenliğin yalnızca bugünün değil, yarının da meselesi olduğunu hatırlatır.

Bu güzel günü çocuklara armağan eden Atatürk ve silah arkadaşlarını saygı ve minnetle anıyoruz.

Çocukların kamusal mekânda güvenle yer alabildiği, oyun oynayabildiği, kendini ifade edebildiği bir yaşam; yalnızca bir temenni değil, hepimizin ortak sorumluluğudur.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi olarak, çocukların haklarının gözetildiği, kentlerin çocuklar için de adil, erişilebilir ve güvenli olduğu bir gelecek için mücadelemizi sürdürüyoruz.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlu olsun.

Cumhuriyetle birlikte başlatılan uygarlık ve aydınlanma sürecinin ikinci yüzyılında; Cumhuriyet devriminin eğitim, bilim, kültür, sanat, kentleşme ve diğer pek çok alandaki birikim ve değerli kazanımları bizlere ışık tutmaya devam etmektedir.

Ancak son dönemde Anayasada yapılan düzenlemelerle yasama, yürütme ve yargı bağlamında güçler ayrılığı ilkesinin muğlaklaştırılması, demokratik ve çağdaş bir toplum yapısının geliştirilmesi konusunda büyük bir endişe oluşturmaktadır. Toplumun eksiksiz demokrasi talebinin gözetilmesi, güçler ayrılığı ilkesine dayalı laik ve demokratik parlamenter sistemin tüm kurum ve kurallarıyla yeniden işler kılınması, halk iradesinin temsilcisi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yasama yetkisine sahip çıkılması ve bağımsız, eşitlikçi, özgürlükçü Cumhuriyet mücadelesinin güçlendirilmesi tarihsel bir sorumluluk olarak karşımızda durmaktadır.

Bilimsel ve kültürel gelişimin engellenemeyeceği, çağdaşlaşma sürecinin geriye döndürülemeyeceği bilinciyle; tüm meslektaşlarımızın ve yurttaşlarımızın 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutluyoruz.

TMMOB MİMARLAR ODASI
MERKEZ YÖNETİM KURULU

Basına ve Kamuoyuna,

Kamuoyunca da bilindiği üzere; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Rıhtım Mevkii’nde bulunan ve İSKİ tarafından biyolojik arıtma tesisi amacıyla inşa edilen dolgu alanı, Kadıköy halkının rekreasyon ve yeşil alan kullanımına ayrılmalı ve hiçbir yapılaşmaya konu edilmemelidir. Ancak bu alan; kıyı ve dolgu alanları hakkındaki yargı kararları ile içtihatlar, teknik ve bilimsel görüşler, mevzuat, kamusal yarar ve bölge halkının itirazları göz ardı edilerek dini külliye ve yer altı otoparkı fonksiyonuyla devasa bir yapılaşmaya açılmıştır.

Kadıköy Rıhtımı; deniz ulaşımı, metro, otobüs ve yaya hareketliliğinin kesiştiği İstanbul’un en önemli aktarma merkezlerinden biridir. Böylesine yoğun bir alana yaklaşık yirmi bin kişi kapasiteli devasa bir yapı ve büyük ölçekli yer altı otoparkı eklenmesi; trafik, erişilebilirlik ve kamusal kullanım açısından telafisi güç sorunlar yaratacaktır. Ayrıca büyük ekolojik sorunlarla boğuşan “Marmara Denizi Özel Çevre Koruma Bölgesi” sınırlarındaki bu alan için hiçbir çevresel veya ekolojik araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır.

Yargı süreci halen devam eden bu alana ilişkin alınan kullanım kararının en önemli sakıncalarından biri de kentsel sit alanları ve tarihi çevre üzerindeki olumsuz etkileridir. Önerilen yapının yüksekliği ve kütlesi; Haydarpaşa Garı, Haldun Taner Sahnesi (Eski Kadıköy Hal Binası) ve çevredeki tescilli yapılarla uyuşmamakta; Tarihi Yarımada’ya bakış noktaları açısından hiçbir ölçü ve silüet ilişkisi kurmamaktadır. Büyük bir bölümü tarihi kentsel sit alanı niteliği taşıyan Kadıköy’ün kıyı silüetini ve İstanbul’un tarihsel deniz görünümünü bozacak bu yaklaşım, koruma ilkeleriyle de bağdaşmamaktadır.

Bütün bu gerçeklere rağmen, 2015 yılından bu yana her türlü teknik, bilimsel görüş ile toplumsal ve kamusal yarar gözetilmeden sürdürülen bu süreçte; İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun aldığı kararlar hem kendi içinde hem de kurulların varlık amacıyla çelişmektedir. Koruma hukuku kapsamında değerlendirilmesi gerektiği son derece açık olan bu alana yönelik tutarsızlıklar dikkat çekicidir.

Dolgu alanının da içinde bulunduğu bölge, İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 19.07.2006 tarihli ve 188 sayılı kararıyla kentsel sit alanı ilan edilmişken, 21.01.2011 tarihli ve 3200 sayılı kararla “Koruma Etkileme Geçiş Sahası” statüsüne indirgenmiştir. 2015 yılında yapılan plan yargıya taşındığında ve bilirkişiler tarafından kurul kararları mesnet gösterildiğinde ise; söz konusu alan aynı kurulun 28.01.2016 tarihli ve 3356 sayılı kararıyla Koruma Etkileme Geçiş Sahası olmaktan da çıkarılmış, ardından 09.11.2017 tarihli ve 4963 sayılı kararla devasa dini tesis ve yer altı otoparkı projesine onay verilmiştir.

Bu karar ve projeye karşı 2017 yılında açmış olduğumuz dava halen devam etmektedir.

Anılan dava kapsamında, ilk derece mahkemesi olan İstanbul 3. İdare Mahkemesi tam üç kez söz konusu kurul kararının iptaline hükmetmiş, ancak her üçünde de İstanbul Bölge İdare Mahkemesi farklı gerekçelerle bu iptal kararlarını kaldırmıştır. İstanbul 3. İdare Mahkemesi’nin 2024/2386 Esas ve 2025/924 Karar sayılı kararının iptal gerekçesi oldukça dikkat çekicidir:

Kararda; “bölgenin zaten bir ulaşım aktarma merkezi olması nedeniyle öngörülen yeni projenin ciddi bir trafik baskısı yaratacağı, beş yüz metre yürüme mesafesinde ve projenin erişim sınırları içerisinde çok sayıda cami bulunduğu, öngörülen cami kubbe yüksekliğinin tarihi Haydarpaşa Garı’ndan dahi yüksek olduğu, Kıyı Kanunu’na açıkça aykırılık bulunduğu ve tescilli ağaçların yer aldığı aktif yeşil alanın altına yer altı otoparkı yapılmasının şehircilik ilkelerine aykırı olduğu” vurgulanmıştır. Buna rağmen ilgili iptal kararı, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’nce somut bir gerekçe sunulmaksızın kaldırılmıştır. Süreç halihazırda Danıştay aşamasındadır.

Ancak bu kararlarla da yetinilmemiş; İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 09.02.2026 tarihinde yeni bir karar daha almıştır. Kadıköy Rıhtım Mevkii’nde yer alan dolgu alanının mülkiyet rejimini ve mekânsal niteliğini geri dönülmez biçimde değiştirmeyi amaçlayan bu karar; şehircilik ilkelerine, kıyı mevzuatına ve koruma hukukuna açıkça aykırıdır.

Söz konusu kararda, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici dolgu alanının, Maliye Hazinesi adına ihdasen tescil edilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir. Oysa kıyılar, Anayasa ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca herkesin eşit ve serbest kullanımına açık kamusal alanlardır. Dolgu alanlarının tescili ve yapılaşmaya açılması, ancak üstün kamu yararı ve gerçekleştirilmesi başka yerde mümkün olmayan zorunlu kamusal ihtiyaç hallerinde mümkündür. Bölgenin yerleşim yapısı, erişim olanakları ve çevredeki mevcut ibadet alanlarının kapasitesi dikkate alındığında, bu ölçekte yeni bir dini tesisin bahsi geçen zorunluluk koşullarını sağlamadığı açıktır. Önerilen müdahale, İstanbul’un en yoğun kamusal kıyı alanlarından birinde açık alan kullanımını daraltmakta ve kıyının herkes için ortak kullanım hakkını zedelemektedir.

Daha da önemlisi; hukuki süreci devam eden ve mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından sakıncaları bilimsel verilerle ortaya konmuş bir projenin, bu kez mülkiyet ihdası yoluyla meşrulaştırılmaya çalışılması asla kabul edilemez.

Sonuç olarak; asli görevi kültür varlıklarını, tarihi çevreyi ve kamusal değerleri korumak olan Bölge Koruma Kurulu, bu kararıyla yetki sınırlarını aşmış; kıyıların kamusal niteliğini, şehircilik esaslarını ve çevresel koruma yükümlülüklerini yok saymıştır.

İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun, bahsi geçen 09.02.2026 tarihli hukuka aykırı kararı da Odamız tarafından yargıya taşınmıştır.

Başta merkezi ve yerel yönetimler ile, ilgili koruma kurulları olmak üzere bütün yetkili mercileri; asli kamusal görevlerini yerine getirmeye, evrensel planlama ve koruma ilkeleri ile bilim ve tekniğe uymaya, İstanbul ve Kadıköy halkının sesini duymaya çağırıyoruz.

Kadıköy Rıhtımı’ndaki kamusal kıyı alanını tehdit eden bu hukuka aykırı kararla birlikte konuyla ilgili tüm proje ve onaylar derhal geri çekilmeli; bilim, teknik ve toplum yararına aykırı bütün uygulamalar durdurulmalıdır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

Mimarlar Odası kurulduğu 1954 tarihinden bu yana; mesleğin kamu yararına gelişimi, mimarlığın, yapılı çevrenin ve toplumsal kültürün üretiminde asli bir öğe olduğunun toplumun tüm kesimleri tarafından benimsenmesi, kentlerin ve çevrenin kimlikli, planlı ve sağlıklı gelişmesi amacıyla; “toplum hizmetinde mimarlık” anlayışı ile çalışmalarını yürütmektedir.

Odamızın kuruluşunun 70. yılını kutladığımız 49. Çalışma Döneminde; Cumhuriyet devriminin temel ülküsü olan çağdaş toplum çağdaş yaşam ilkesi çerçevesinde, bilimin önderliğinde kültürü ve sanatı önceleyen, doğaya saygılı, insan odaklı mimarlık ve kentleşme için mücadelemiz azimle sürdürülmüştür.

10-11-12 Nisan 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen 50.Olağan Genel Kurul Toplantısında,  49.Çalışma Döneminde gerçekleştirilen çalışmalar, deneyim ve birikimler değerlendirilerek; yeni dönem çalışmalarına yön vermek üzere öneriler getirilmiş; 12 Nisan 2026 Pazar günü yapılan seçimler ile 2024-2026 yılları arasında görev alacak olan 50.Dönem Merkez Yönetimi ve Organları belirlenmiştir.

50.Dönem Merkez Yönetim Kurulu 20 Nisan 2026 tarihinde yaptığı ilk toplantısında oybirliği ile aldığı kararla, görev paylaşımını aşağıdaki gibi gerçekleştirmiştir;

50.Çalışma Döneminde Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu olarak;

• yaşam değerlerimizin korunması, nitelikli ve sağlıklı yaşam çevrelerinin, kentsel ve kırsal yapılı çevrenin şehircilik ve planlama esaslarına bağlı üretilmesi,
• tarihsel, kültürel ve doğal değerlerin, tarım arazilerinin ve orman alanlarının korunması, kent ve planlama politikalarının kamu yararına geliştirilmesi,
• afet yönetimi hakkında geliştirilecek politikaların bilimsel ilke ve gerçekler doğrultusunda, toplum yararı gözetilerek; bilim insanları, meslek odaları, akademik kuruluşlar ve ilgili uzmanlıklar dikkate alınarak oluşturulması,
• temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanma hakkının sağlanması,
• mimarlık eğitiminde standartların ve kalitenin yükseltilerek geliştirilmesi, mesleki hak ve yetkilerin korunması,
• kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşumuzun özerk ve bağımsız yapısının korunması ve geliştirilmesi,
• mimarlık ve planlama kültürünün toplumla buluşması, demokrasinin ve evrensel insan haklarının geliştirilmesi,
• tarihi varlıkları ve doğal çevreyi tahrip eden, kültürel değerleri yozlaştıran ve hukuksal denetimi devre dışı bırakan anlayışa karşı; tüm meslektaşlarımız, örgütümüz ve duyarlı toplum kesimlerinin birlikteliğine dayalı bir dayanışma anlayışı ile mücadele edilmesi hedefleriyle;

sağlıklı ve güvenli kentleşmenin güvencesi olmaya; mesleğimiz, kentlerimiz ve ülkemiz için onurlu yürüyüşümüzü sürdürmeye kararlıyız.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde kurulan bağımsız, eşitlikçi ve özgürlükçü çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin değerli kazanımlarının, özgün mimarlık mirası ve bellek değerlerinin korunması; kamu yararı doğrultusunda toplum hizmetinde çalışmalarını yürüten meslek örgütümüzün özerk demokratik yapısının güçlendirilerek geliştirilmesi tarihsel, mesleki ve toplumsal bir sorumluluktur. Bu sorumluluğun bütün Birimlerimiz, meslektaşlarımız ve duyarlı kesimlerce omuzlanacağı inancını taşıyoruz.

Çalışma döneminde Mimarlar Odası örgütlenmesinin geliştirilmesi yönünde atılan adımların ilerletilmesi, mesleğimize ve meslektaşımıza sahip çıkma çabasının yükseltilmesi, mimarlığın toplumla buluşması ve nitelikli mekânsal olanakların yaratılması, doğal ve kültürel değerlerimizin korunması yönündeki özverili çalışmaların desteklenmesi ve yaygınlaştırılması gelecekle ilgili en önemli hedeflerimizdendir.

TMMOB Mimarlar Odası, Cumhuriyetin ikinci yüzyılında; kamusal yararı ve toplumsal adaleti esas alan, bilimsel ve etik değerlere dayalı, demokratik, özgür ve katılımcı bir meslek ortamını savunan, gençlerin geleceğe dair umudunu örgütleyen bir mücadeleyi sürdürme kararlılığını bir kez daha kamuoyuna ilan eder.

Genel Kurulumuza ve seçime katılarak katkı sunan tüm delegelerimize ve üyelerimize; konuk olarak destek veren mimarlık dostlarına, Oda emekçilerine, toplum hizmetinde bir mimarlık için yürüttüğümüz mücadelemize katkı veren duyarlı tüm kesimlere teşekkürlerimizi sunuyoruz.

MİMARLAR ODASI 50.DÖNEM MERKEZ YÖNETİM KURULU 

MİMARLAR ODASI 50. DÖNEM OLAĞAN GENEL KURULU SONUÇ BİLDİRİSİ

Duyuyor musunuz? 

Toplum için mimarlık, gelecek için sorumluluk…

TMMOB Mimarlar Odası’nın 50. Olağan Genel Kurulu; ülkemizin ve dünyanın içinden geçtiği çok yönlü krizlerin, derinleşen eşitsizliklerin, artan afet risklerinin ve küresel ölçekte süren çatışmaların yarattığı ağır koşullar altında toplanmıştır. Bu süreçte yaşanan gelişmeler; yalnızca siyasal ve ekonomik dengeleri değil, aynı zamanda kentlerimizi, doğayı ve toplumsal yaşamın bütününü doğrudan etkilemektedir. Genel Kurulumuz, mimarlığın bu çok katmanlı kriz ortamında taşıdığı kamusal sorumluluğu bir kez daha güçlü biçimde vurgulamaktadır.

Mimarlık; yalnızca yapı üretimine indirgenemeyecek, toplumun yaşam kalitesini, mekânsal adaleti ve kamusal yararı doğrudan belirleyen bir alan olduğu için mesleğimizin insan hakları, doğa, kültürel miras, toplumsal eşitlik ve meslek etiği ilkeleriyle yeniden ve güçlü bir bağ kurması zorunludur. Bu bağın korunup geliştirilmesindeki en önemli güvence olan Mimarlar Odası’nın örgütlü yapısı; mimarlık eğitimindeki ve yapı üretim sürecindeki olumsuz değişikliklerin yanı sıra eğitim süresinin kısaltılmasına yönelik girişimlerin mesleki niteliği zayıflatması ve genç mimarların işçileşerek meslek örgütünden kopması gibi tehditlere karşı hayati bir önem taşımaktadır. Dolayısıyla, mesleki niteliği ve onuru korumak adına örgütlülüğün güçlendirilmesi, meslektaşlar arasındaki dayanışmanın artırılması ve katılımcı mekanizmaların yaygınlaştırılması temel önceliklerimiz arasında yer almaktadır.

Dünyanın farklı coğrafyalarında, özellikle Ortadoğu’da süren savaşlar ve çatışmalar, yaşam hakkını yok saymakta; kentleri, yaşam alanlarını ve insanlığın ortak mirasını geri dönülemez biçimde tahrip etmektedir. Bu yıkımın en ağır bedelini ise başta çocuklar, kadınlar ve yaşlılar olmak üzere toplumun en kırılgan kesimleri ödemektedir. Temel yaşam hakları açık biçimde ihlal edilmekte, kitlesel yerinden edilme ve sistematik insani yıkım giderek derinleşmektedir. Mimarlar Odası, bu tabloyu yaratan her türlü savaş politikası, güç ilişkisi ve şiddet pratiğinin karşısında olduğunu kararlılıkla ifade etmekte; halkların barış içinde, eşitlik temelinde bir arada yaşamasını savunmaktadır. Ülkemizde yıllarca süren çatışma ve yok saymaya karşı bir yılı aşkın süredir devam eden demokratik çözüm ve barış sürecinde de görüldüğü üzere, kalıcı barışın ancak diyalog yoluyla mümkün olduğu açıkça ortaya konmuştur. Bu bağlamda; Mimarlar Odası, toplumsal barışın ve demokratik bir toplum düzeninin, eşit yurttaşlık ilkeleri doğrultusunda, özgürlük ve adalet temelinde inşa edilebileceğine inanmaktadır.

Meslektaşlarımız ve kent ile hak savunucuları üzerinde devam eden hukuksuz süreçler; demokratik toplum düzeni, ifade özgürlüğü ve örgütlenme hakkı açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Yaşamı, kamusal yararı, kent hakkını ve doğayı savunan birçok meslektaşımız başta olmak üzere, kent ve hak savunucularının düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında ve mesleki sorumluluklarını yerine getirdikleri için özgürlüklerinden mahrum bırakılması kabul edilemez. Genel Kurulumuz, bu süreçlerde özgürlüklerinden mahrum bırakılan tüm meslektaşlarımız ve kent/hak savunucularıyla dayanışma içinde olduğunu vurgulamakta; hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde adil yargılama süreçlerinin işletilmesini ve tutuklu bulunan kent ve hak savunucularının derhal serbest bırakılmasını talep etmektedir.

Demokratik süreçler, yerel yönetimlere yönelik baskı ve antidemokratik kayyım uygulamalarıyla daha da zayıflatılmaktadır. Halkın oylarıyla seçilmiş yerel yöneticilerin görevden alınarak yerlerine atanmış idarecilerin getirilmesi, seçme ve seçilme hakkının fiilen ortadan kaldırılması anlamına gelmektedir. Bu uygulamalar, yalnızca Cumhuriyetin kazanımlarını ve yerel demokrasiyi değil, aynı zamanda kentlerin planlanması ve yönetiminde kamu yararını esas alan süreçleri de ağır biçimde tahrip etmektedir.

Kentlerimizde ve doğal alanlarda uzun süredir devam eden rant odaklı politikalar; kamusal alanları daraltmakta, ekolojik dengeleri bozmakta ve toplumsal yaşamı olumsuz etkilemektedir. Plansızlık ve denetimsizlik sonucu ortaya çıkan tahribat; yalnızca fiziksel çevreyle sınırlı kalmayıp, toplumsal adaletsizlikleri de derinleştirmektedir. Bu bağlamda, kamusal yararı dışlayan tüm uygulamalara karşı durmak ve bilimsel, teknik, ekolojik temellere dayalı planlama anlayışını savunmak mesleğimizin temel sorumlulukları arasındadır.

Afetler sonucunda yaşanan yıkımlar, ülkemizin bilimsel ve bütüncül bir hazırlık sürecinden yoksun olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Deprem başta olmak üzere afet risklerinin azaltılması; kısa vadeli ve parçacı yaklaşımlarla değil, uzun erimli, planlı ve kamucu politikalarla mümkündür. Afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerinin; şeffaf, denetlenebilir, bilimsel esaslara dayalı ve toplumsal ihtiyaçları gözeten bir anlayışla yürütülmesi gerekmektedir. Barınma hakkını zedeleyen, mülkiyet hakkını yok sayan, eşitsizlikleri artıran ve doğayı tahrip eden uygulamalar kabul edilemez.

Derinleşen barınma krizi, artan yaşam maliyetleri ve güvencesiz çalışma koşulları; toplumun geniş kesimlerinin yaşam hakkını doğrudan tehdit etmektedir. Bu çoklu kriz ortamında mimarlığın toplumsal sorumluluğu daha da belirgin hale gelmekte; nitelikli, sağlıklı ve erişilebilir yaşam alanlarının savunulması hayati bir önem taşımaktadır.

Yapı üretim süreçlerinde yaşanan iş cinayetleri ve meslek hastalıkları, sektördeki güvencesizliğin ve denetimsizliğin en ağır sonuçlarıdır. Mimarlık hizmetleri, yalnızca tasarım süreciyle sınırlı olmayıp, yapı üretim sürecinin de bir parçası olarak insan yaşamını da doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği; meslek pratiğimizin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınmalıdır. Genel Kurulumuz, yapı üretim sürecinin tüm aşamalarında yaşamı önceleyen, bilimsel ve teknik standartlara dayalı, etkin denetim mekanizmalarının kurulmasını ve uygulanmasını zorunlu görmektedir.

Toplumsal cinsiyet eşitliği; demokratik ve adil bir toplumun temel koşullarından biridir. Tüm grupların, hayatın ve mesleğin her alanında eşit temsiliyetinin sağlanması, ayrımcılığın ve şiddetin her türüne karşı etkin mücadele yürütülmesi, Mimarlar Odası’nın temel ilkeleri arasındadır. Mimarlar Odası, meslek pratiğinde ve örgütlenme süreçlerinde eşitlikçi politikaların geliştirilmesi; kadınların, gençlerin ve farklı kimliklerin karar alma mekanizmalarına aktif katılımının ve aidiyetinin sağlanmasını görev bilmektedir.

TMMOB Mimarlar Odası 50. Olağan Genel Kurulu; tüm bu değerlendirmeler ışığında, mesleğimizin ve kentlerimizin geleceğini; demokratik, bilimsel, katılımcı ve kamucu bir anlayışla savunma kararlılığını bir kez daha ortaya koymaktadır.

Örgütlü yapımızdan aldığımız dayanışma gücü ile barış içinde; eşitlikçi, özgür, sağlıklı ve yaşanabilir bir gelecek için mücadelemizi sürdüreceğimizi, mimarlığın toplumsal sorumluluğunu büyüterek yarınlara taşıyacağımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz.

Mimarlar ve Mimarlar Odası toplum hizmetinde…

TMMOB MİMARLAR ODASI 50. OLAĞAN GENEL KURULU

17 Mart 2026 tarihli ve 33199 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11079 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan 55 adet taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar verilmiştir.

Söz konusu kararın ekli listesinde 26. sırada yer alan İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Mecidiye Mahallesi, 984 ada 10 parsel sayılı 20.845,32 metrekare yüzölçümlü, eski Koşuyolu Kalp Damar Hastanesi, taşınmazın özelleştirilmesine yönelik alınan bu karar, kentsel donatı alanlarının tasfiyesi ve kamusal mekanların sermayeye devredilmesi yönündeki bir karardır.

Karar kapsamında; satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli ve işletme hakkının verilmesi gibi yöntemlerle 31 Aralık 2028 tarihine kadar tamamlanması öngörülen özelleştirmeden elde edilecek gelirin, Sağlık Bakanlığı tarafından yeni tesislerin finansmanında kullanılmak üzere Hazineye aktarılacağı ifade edilmektedir. Yerleşke içerisinde, koruma mevzuatına tabi tescilli kültür varlıklarının da aralarında bulunduğu toplam 7 adet yapı da yer almaktadır.

Ancak, kentin en merkezi ve erişilebilir noktalarından birinde yer alan mevcut bir kamusal sağlık alanının, başka bir yatırımı finanse etmek amacıyla satılması, kamu hizmetinin mekânsal sürekliliği ve devletin kamu sağlığını koruma anayasal yükümlülüğüne zıttır.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi olarak söz özelleştirme kararına dava açtığımızı kamuoyuna bildiririz.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi