7.7.2. Belediyelerle Yazışmalar
09.09.2004 / 24.06.1920
Sayın Kadir Topbaş,
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı,
Konu: Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 29.04.2004 tarihinde RESEN onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Ataşehir Toplu Konut Alanı Nazım ve Uygulama İmar Planları hk.
Kadıköy İlçesi sınırları içinde kalan Ataşehir Toplu Konut alanının bir kısmına ilişkin olarak Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı tarafından hazırlanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Ataşehir Toplu Konut Alanı Nazım ve Uygulama İmar Planları, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nca 29.04.2004 tarihinde, Belediyenizin yetki ve sorumluluklarına müdahale edilerek, resen onanmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Planlama ve İmar Daire Başkanlığı Şehir Planlama Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda, planın sakıncaları belirtilerek, plana itiraz edilmesi, itirazın reddedilmesi durumunda dava açılması öngörülmüş; müdürlük görüşü olarak sunulan bu raporla işlem Başkanlık katının onayına sunulmuş; ancak, rapora rağmen, 4.06.2004 tarihli Başkanlık oluru ile “Görüldü” onayı verilerek, plan tarafınızca uygun görülmüştür.
Sayın Başkan,
Her şeyden önce, bu işlem yerel yönetimlerin yetkilerine açık bir müdahaledir ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak, kentin geleceği ile ilgili kararlara ilişkin yetkilerinizin bu kadar açıkça çiğnenmiş olmasına, sizi bu göreve getiren İstanbullular adına karşı çıkmanızın göreviniz olduğu inancındayız. Bu işleme konu olan nazım imar planı tadilatı ve uygulama imar planları ise, tarafınıza sunulan Planlama ve İmar Daire Başkanlığı Şehir Planlama Müdürlüğü’nün teknik raporunda bir kısmı belirtilmiş olan ciddi sakıncalar taşımaktadır. Mimar olmanız nedeniyle sizin de çok kolay fark edebileceğiniz bu ciddi sakıncalar karşısında, planın iptali için dava açmak dahil, elinizdeki tüm yasal yetkileri kullanarak bu planların uygulanmasının önüne geçmenizi bekliyoruz. Planın sakıncaları hakkında Odamızca hazırlanan raporu, bu çerçevede değerlendireceğinizi ümit ederek, gereği için bilgilerinize sunuyoruz.
Saygılarımızla,
Günhan Danışman
Yönetim Kurulu Sekreteri
EKİ: Rapor
Ataşehir Toplu Konut
Alanı Nazım Ve Uygulama İmar Planları Hakkında Rapor
Kadıköy İlçesi sınırları içinde kalan Ataşehir Toplu Konut alanının bir kısmına ilişkin olarak Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı tarafından hazırlanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Ataşehir Toplu Konut Alanı Nazım ve Uygulama İmar Planları, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nca 29.04.2004 tarihinde resen onanmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Planlama ve İmar Daire Başkanlığı Şehir Planlama Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda, planın sakıncaları belirtilerek, plana itiraz edilmesi, itirazın reddedilmesi durumunda dava açılması öngörülmüş; müdürlük görüşü olarak sunulan bu raporla işlem Başkanlık katının onayına sunulmuş; ancak, rapora rağmen, 4.06.2004 tarihli Başkanlık oluru ile “Görüldü” onayı verilerek, plan uygun görülmüştür. Onayın ardından, İmar Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca, 1/5000 planlar İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde, 1/1000 planlar Kadıköy Belediyesi’nde askıya çıkarılmıştır. Planların askıya çıkış tarihi 25.06. 2004, askıdan iniş tarihi ise 24.07.2004’tür.
Söz konusu planın onama sınırları, 23.07.1990 onanlı 1/5000
ölçekli Küçükbakkalköy Anatepe
Yerleşmesi Nazım İmar Planı’nın Batı bölümünün tamamı ile Doğu bölümünün bir
kısmını kapsamaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nce hazırlanan ve
onaylanan 14.04.1999 t.t. 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım Planı (Otogar Alanı
Planı) ile Batı bölümünde 58,
Ataşehir arazisi “Toplu Konut Yasası” çerçevesinde İstanbul Valiliği’nce “toplu konut alanı” ilan edilen edilmiş bir bölge olup, Ataşehir Projesi’nin Doğu ve Batı bölgelerini kapsayan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı 23.07.1990 tarihiyle onaylı bulunmaktadır. Ataşehir arazilerinin tamamı Hazine adına kayıtlı iken, Bakanlar Kurulu’nun 19.10.1987 tarih ve 87/12215 sayılı kararı ile 30.10.1987 tarihinde T.Emlak Bankası AŞ’ne devredilmiştir. T. Emlak Bankası AŞ bu çerçevede Ataşehir arsaları üzerinde 1990’lı yıllarda 26 000 konutluk (eski adı Anatepe Uydukent Projesi) “ATAŞEHİR PROJESİ” uygulamasını başlatmış; bu çerçevede, projenin Doğu Bölgesi tamamlanma aşamasına gelmiş; bölgedeki konut alanlarının yapımı etaplar halinde tamamlanmıştır. Ataşehir Projesi olarak bilinen toplam 5, 5 milyon m² alanın tamamı Emlak Bankası mülkiyetinde iken, Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı mülkiyetine geçmiştir.
Ataşehir Projesi, plan bütünü olarak (uygulanmış ve henüz uygulanmamış bölümleriyle bir bütün olarak değerlendirilerek) “Habitat -Kent İçinde En İyi Kent Uygulaması” ödülüne layık görülmüştür. Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı tarafından yapılan söz konusu büyük ölçekli plan tadilatı, bu projeyi büyük anlamda değiştiren, plan bütünlüğünü, planın nüfus ve sosyal donatı alanı dengelerini bozan; bölgeye gelecek nüfusu ve yapı yoğunluğunu artırırken, sosyal donatı alanlarını azaltan sakıncalı kararlarıyla, Habitat ödüllü Ataşehir Projesi’ni yok edecektir.
23. 07.1990 t.t. nazım imar planında Ataşehir Projesinin Batı bölgesindeki konut alanlarında 3 yoğunluk bölgesi kullanılmıştır:
1) Düşük yoğunluklu konut alanlarındaki emsal 0, 56-0, 73 arasında,
2) Orta yoğunluklu konut alanlarındaki emsal 0, 87- 1, 21 arasında,
3) Yüksek yoğunluklu konut alanlarındaki emsal ise 1, 23- 1, 99 arasında değişmektedir.
Söz konusu tadilat planında ise, tüm konut alanları için E = 2, 5 yapılaşma emsali getirilmiştir. Kadıköy İlçe Belediyesi sınırları içinde yapılaşma emsali E = 2, 07’dir. 2, 07 emsalin Kadıköy’de yarattığı tahribat bu kadar açıkken, söz konusu tadilat planı ile bırakın meri Ataşehir planındaki emsalleri aşmayı; Kadıköy’de uygulanan 2, 07 maksimum emsalin dahi aşıldığı “ özel imtiyazlı bir yüksek yapılaşma kaosu” oluşturulmak istenmektedir.
Emlak Bankası kaynaklı verilere göre;1990 t.t. 1/5000
ölçekli meri planda (Küçükbakkalköy Anatepe Yerleşmesi Nazım İmar Planı), Batı yakasında
Yeni planda ise konut alanları 102,
Görüleceği üzere, söz konusu yeni tadilat planı ile bir yandan nüfus iki katından fazla artırılırken, buna paralel olarak donatı alanlarının da artması gerekirken, tam tersine, meri imar planındaki mevcut donatı alanları daha da azaltılmıştır. Bütün bunların yanı sıra;
1990 nazım imar planında 4 adet ilköğretim alanı varken, iki katından fazla artan nüfus için gene aynı sayıda ilköğretim alanı yeterli görülmüştür.
1990 planında, biri Batı bölgesinde
1990 t.t. nazım imar planındaki adet “spor alanı” yeni planda “Özel Spor Alanı” olmuştur.
Yeni planda getirilen 3 adet kreşin bir tanesinin üzerinde “Özel Kreş Alanı” yazılıdır.
Yeni planda ne tür eğitim yapacağı belirsiz bir “Özel Eğitim Alanı” yer almaktadır.
Yeni planda
Plandaki yetersiz yeşil alanların çoğunun ise, yüksek gerilim hatları altı, İSKİ isale hattı üstü gibi kullanılamayan bantlar, otoyollardan çekme biçimindeki bantlar ve raporda da belirtildiği gibi, %30’un üstünde meyilli alanlarda planlandıkları görülmektedir. Yani, bu alanların çoğu, çocuk bahçesi, oyun alanı, park gibi, aslında aktif yeşil alan olarak kullanıma müsait olmayan alanlardır; ama aktif yeşil alan hesabına dahil edilmişler.
1990 t.t. meri imar planında 1 adet cami varken, yeni planda 2 adet cami alanı vardır. Diğer sosyal donatı alanları için nedense hiç dikkate alınmayan “nüfus ikiye katlanınca, sosyal donatı alanlarının da ikiye katlanması gereği”, anlaşılan sadece “camiler” söz konusu olduğunda hatırlanmıştır.
Plan yapımı sırasında “Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulması zorunludur. Bu yönetmelik Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır ve uygulanmasını denetlemek de bakanlığın görevidir. Gerçek bu iken, aynı Bakanlık tarafından resen onaylanan söz konusu tadilat planında, bu yönetmeliğin getirdiği kuralların ve kriterlerin açıkça çiğnenmiş olduğu görülmektedir.
Yönetmeliğe göre, söz konusu planlama alanında, gelecek 68 628 kişi nüfus için;
68 628 x 4,5 m²/kişi =
68 628 x 3 m²/kişi =
68 628 x 10m²/kişi =
68 628 x 3 m²/kişi =
68 628 x 0,5 m²/kişi =
68 628 x 0,5 m²/kişi =
68 628 x 3 m²/kişi =
Ayrıca, yönetmeliğin, planların yapım süreci, analiz ve sentez aşamalarıyla ilgili kurallarına da uyulmadığı; plan raporu diye ortaya konan belgenin, içinde yazılan rakamlar ile eki tablodaki rakamların bile birbirini tutmadığı 5 sayfalık son derece gayri ciddi bir belge olduğu; bu belgenin de, söz konusu planın nasıl ve ne amaçla yapıldığı konusunda ciddi endişeler yarattığı açıktır. Planda, “Özel” ibaresi konulan bazı hizmet alanlarının yer almasının yanı sıra, da, sürecin, “önce pazarlama- ardından planlama” biçiminde, şekilsel bir formaliteden başka bir şey olmadığına ilişkin endişelerimizi güçlendirmektedir.
Yeni planla, konut yapımlarının tamamlanmış olduğu Doğu
bölgesine de müdahale edilerek, “sosyal donatı” alanları “konut alanı”na dönüştürülmüştür.
Böylelikle, bir yandan Doğu bölgesinin mevcut nüfusuna hizmet verecek donatı
alanları azaltılırken, öte yandan, gelecek ek nüfusun yükü de mevcut sosyal
donatı alanlarına yüklenmiştir. Bu ise, Doğu bölgesinin çevre ve yaşam
standartlarında büyük düşüşe neden olacaktır. (Emlak
Bankası verilerine göre, 1990 nazım imar planında Ataşehir’in
Doğu bölgesinde
Yeni planla doğu yakasına getirilen yeni konut alanları üç bölge olarak ele alınırsa;
1) ” Meslek Lisesi+ Sağlık Tesisi+ Kadıköy Belediyesi Çiçekevi + Kadıköy Belediyesi Hayvan Evi” alanına yeni
planla getirilen konut alanı
2) “Lise Alanı” kaldırılarak yerine getirilen konut alanı
3) Ataşehir’in ana giriş caddesi kenarındaki “Ticaret+ Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı+ İdari Alan”ın yerine getirilen konut alanı 120 600 m²’dir.
Böylece, Ataşehir’in Doğu
bölgesine, mevcuda ilave olarak,
Bu alanlarda, birinci bölüme; 82 900 x 2, 5 =
İkinci bölüme; 15829 x 2, 5 =
Ayrıca, imar mevzuatı gereğince, plan tadilatı yapılırken, sosyal donatı alanları, ancak başka bir yer gösterilerek kaldırılabilir. Bu açıdan da, gerek planı hazırlayan Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’nın, gerekse planı resen onaylayan Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nın, yasal ve hukuksal çerçeveye uymak gibi bir kaygı taşımadıkları ortadadır. Başta Anadolu Otogar Alanı olmak üzere, kaldırılan ve azaltılan donatı alanları için yeni bir yer söz konusu değildir ve bu açıdan da söz konusu plan mevcut imar mevzuatına aykırıdır.
25.03.2005 / 25.06.2880
İstanbul Büyükşehir Belediye
Başkanlığı
İmar ve Planlama
Müdürlüğü’ne,
Konu: Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nca 29.04.2004 tarihinde resen onaylanmış olan Ataşehir Toplu Konut alanının bir kısmına ilişkin revizyon imar planlarında parsel bazında yapılmış olan ve gene Bakanlıkça resen onaylanarak 07. 03.2005 tarihinde Belediyenizde askıya çıkarılmış olan 1/5000 ölçekli plan tadilatlarına itirazımız.
Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı tarafından hazırlanarak Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nca 29.04.2004 tarihinde resen onaylanmış olan Ataşehir Toplu Konut alanının bir kısmına ilişkin revizyon imar planlarında (Ataşehir Toplu Konut Alanı nazım ve uygulama imar planları), Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ tarafından bu kez parsel bazında yeni plan tadilatları yapılmış ve yapılan plan tadilatları gene Bakanlıkça resen onaylanmıştır.
Halen askıda olan söz konusu 1/1000 ölçekli plan tadilatları ve bu tadilatlara ilişkin görüş ve itirazlarımız aşağıdaki gibidir:
- Ataşehir’in
doğu bölgesinde yer alan ve 1990 tarihli Ataşehir
planlarında “Meslek Lisesi+Sağlık Tesisi+Kadıköy Çiçekevi+Kadıköy
Belediyesi Hayvan Evi” olarak gösterilen yaklaşık
- Ataşehir’in batı bölgesinde yer
alan ve 1990 tarihli Ataşehir nazım imar planında “Sağlık
Tesisleri Alanı” olarak gösterilen yaklaşık
- Ataşehir’in batı bölgesinde yer alan ve 1990 tarihli Ataşehir nazım imar planında 1, 97 emsalli “Konut” alanı olarak gösterilen alan, 2004 tarihli plan revizyonu ile “2, 5 emsalli Konut + İlköğretim Alanı+Lise Alanı+ Ticari Rekreasyon Alanı”na dönüştürülmüştü. Yapılan yeni plan tadilatı ile Ticari Rekreasyon Alanı’nın bu tadilat sınırları içinde kalan bölümünün bir kısmı İlköğretim Alanı ve Lise Alanı’na dahil edilmiş, bir kısmına “Özel Kreş Alanı” ile küçük bir “Sağlık Tesisi” getirilmiştir. Yapılan bu plan tadilatı 2004 plan revizyonu kararlarına göre daha olumlu bir karar olarak görülmesine karşın; bu tadilatın “Ticari Rekreasyon Alanı”nın sadece bir kısmını kapsaması ve Kreş alanının da, “Özel Kreş Alanı” olarak tanımlanmasına itirazımız vardır. Talebimiz, 2004 tarihli plan revizyonu ile getirilmiş olan ve ne tür fonksiyonların yer alacağı, nasıl ve kimler tarafından işletilip kullanılacağı hakkında hiçbir açıklık olmayan “Ticari Rekreasyon Alanı”nın kaldırılarak, bu alanın tamamının, planda yetersiz olan donatı alanları ihtiyacını karşılamak için kullanılmasıdır.
- Ataşehir’in
batı bölgesinde yer alan ve 1990 tarihli Ataşehir
nazım imar planında “Yönetim Merkezi+İlköğretim Alanı+Spor ve Oyun Alanları”
olarak gösterilen alanın tamamı, 2004 tarihli plan revizyonu ile “Özel Spor
Alanı”na dönüştürülmüştü. Yapılan yeni plan tadilatında ise bu alanın bir kısmı
gene “Özel Spor Alanı”, bir kısmı ise “Spor Alanı” olarak gösterilmiştir.
Görüleceği üzere, bu yeni plan tadilatı da, 2004 tarihli plan revizyonunun kamu hizmet alanlarını “özelleştiren”
yaklaşımının, tüm eleştirilere karşın, aşılamadığını açıkça ortaya koymaktadır.
2004 tarihli plan tadilatı ile bölgeye gelecek nüfusun iki
katına çıkartılmasına karşın, donatı alanlarının artırılmadığı ve plan yapımı
sırasında, “Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulmayarak,
bu yönetmeliğin zorunlu kıldığı donatı alanlarının çok altında kalındığı halde,
mülkiyeti kamuya ait olan söz konusu alanların bir kısmını da olsa “özel”
donatı alanları olarak pazarlamak, kabul edilemez bir planlama yaklaşımıdır. Söz
konusu alandaki “Özel Spor Alanı” tanımı kaldırılmalı; tüm alan “Spor Alanı”
olarak gösterilmeli ve böylece, spor alanları, ücretsiz olarak faydalanılan bir
kamu hizmeti olarak ele alınmalıdır. Yönetmeliğe göre, planlanan alana gelecek
nüfusun ücretsiz olarak kullanabileceği, kamuya açık aktif yeşil alan 68,
Sonuç olarak, 2004 tarihli plan revizyonu üzerinde yapılan tadilatlar, 2004 tarihli planın iptali talebiyle Ataşehir Sakinleri Dayanışma Derneği tarafından Danıştay’da açılmış olan ve Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi’nin de müdahil olma talebinde bulunduğu davanın iptal talebi gerekçelerini ortadan kaldırmayan kısmi tadilatlardır. Bu tadilatlara ilişkin olarak yukarıda belirtmiş olduğumuz itirazlarımızın dışında, Ataşehir’ in, yapılaşmış ve henüz yapılaşmamış ama planları olan kısımlarının bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi sonucunda Habitat Ödülü almasına neden olan 1990 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı koşulları çerçevesinde yeniden değerlendirilmesini talep etmekteyiz.
Bütün bu nedenlerle, plan tadilatlarına itirazlarımızı sunar, gereğinin yapılmasını dileriz.
Saygılarımızla,
Günhan Danışman
Yönetim Kurulu Sekreteri
NOT: Aynı itiraz dilekçesi, 1/1000 ölçekli plan tadilatları için de Kadıköy Belediyesi’ne de verilmiştir.